Frankrijk 2007/1

Eenenvijftig jaar ligt er tussen de vorige beschreven reis naar Frankrijk en die van dit jaar. Niet te geloven! Van eind mei tot begin augustus genoten we weer van het landschap en het klimaat, al was dat laatste niet zo goed als we het van Frankrijk gewend zijn. We hebben een kleine Sprite die alles heeft wat we nodig hebben, een mover bv en vooral perfecte bedden, wc, een kopkeuken die we ideaal vinden en een vliegengordijn gemaakt van een pareo.
Het was onze bedoeling om via Langres door te steken naar Clermont-Ferrand, daar in de buurt een paar dagen te blijven en dan door te gaan naar de Middellandse Zee. Het goot tussen L. en CL-F., zodat we bij Issoire, 30 km ten zuiden van C.-F.  een  bekende camping opzochten om te overnachten. Voor mensen die ook die kant op willen: Camping La Grange Fort bij Les Pradeaux en Parentignat, eigendom van voormalige Achterhoekers, de familie Van Bronkhorst. Op een heuvel ligt hun kasteel       met eromheen, in een parkachtige omgeving, de 70 kampeerplaatsen. We stonden ahw boven de Allier met uitzicht op de rivier, golvende korenvelden en de heuvel met het plaatsje Nonnette.
(De camping waar we in 1962 in Nonnette kampeerden was er nog wel, maar lag nu verstopt achter een pizzatent. We zaten er toch een half uurtje in het gras onder de brug over de Allier te nostalgen.)


We vinden het in Parentignat zo'n rustige en 'natuurlijke' camping, die ook nog eens aan de rand ligt van het Parc Naturel d'Auvergne met de Monts Livradois waar we tochten kunnen maken en van de uitbundige plantengroei op de vulkanische bodem kunnen genieten, dat we bijna vier weken blijven staan ipv 1 nacht. Het is heerlijk om hoog boven het dal te zitten lezen of schilderen, de heuvel kalm lopend af te cirkelen  naar de rivier, steeds weer foto's te maken van de vergezichten, de wolken en het kasteel. Klik hier voor meer informatie.
Dicht bij onze plek zitten in de schemering 3 jonge steenuiltjes om eten te bedelen, in de poelen beneden aan de voet van de heuvel begint dan ook het kikkerkoor, de hele dag en ook 's nachts fluiten de nachtegalen in de bomen langs de helling, en alleen van 6 tot 8 's avonds 3 x in de week horen we in de verte het gerace op de cartbaan van Issoire! Moet kunnen.Toch? Wij houden meer van de zachte klotsgeluiden van kano's. Hier liggen ze als de avond valt op de oever geparkeerd. Boven, in de camping, staan de tentjes bijelkaar en wordt gitaar gespeeld.

We eten een paar maal in het kasteel, table d'hôte, met Nederlanders samen. Fransen komen er nauwelijks op de camping, jammer, zo heb je minder het gevoel in Frankrijk te zijn.
Het kasteel wordt al genoemd in 1200, maar het huidige gebouw stamt uit 1602. Het eerste kasteel is in 1592 totaal verwoest tijdens de godsdienstoorlogen, waarbij de Roomse koningen de macht van de kasteelheren die Hugenoten waren, wilden breken. Na de belegering en verovering werd iedereen vermoord en het kasteel verwoest. Zo verging het ook de kastelen van Nonnette en Usson, die niet meer werden opgebouwd. We kijken uit op de heuvels waar ze stonden. Zie je in Frankrijk een enorm kruis of een groot mariabeeld bovenop zo'n heuvel, grote kans dat daar een bloedbad is aangericht en een kasteel is vernield in naam van de Christelijke Kerk.

In 1602 kocht een uiteraard rooms edelman uit Italië de ruïne en bouwde er een min of meer romantisch Italiaans lustslot van. Drie eeuwen lang woonde die familie daar, tot 1912, toen stierf de laatste nakomeling. Tot 1965 waren er verschillende eigenaren, daarna stond het leeg tot 1985, en toen kocht de familie Van Bronkhorst uit de Achterhoek het en begon het gigantische opknapkarwei.

We rijden het parc naturel in naar kleine dromerige stadjes. Wat ik in Issoire niet kon vinden, een handwerkzaak, vind ik op de eerste hoek in Sauxillanges. Een winkeltje met muurplanken volgepropt met stapels vergeelde kartonnen doosjes vol bandjes, strengetjes borduurgaren en naalden, en voor die laatste kom ik, mijn nieuwe lange broek is té lang. Na een paar minuten wachten komt een vrouw van een jaar of tachtig van achteren om me te helpen. Ik waan me meer dan een halve eeuw terug in de winkel van Stroes, De Vlijt, toen nog op het Weurden. Borduurpatronen, haakgaren, knotten wol en een vreemd stoffig luchtje. Prachtig.

Een andere keer lopen we rond het Lac Pavin, een bijna rond kratermeer, doorsnee 900 m. Het ligt laag naast de weg. Het is glijden en over boomwortels struikelen om beneden bij het water te komen, maar dan blijkt er een pad te zijn vanaf de andere kant waar een restaurant is en een groot parkeerterrein. We zijn sportief begonnen en maken het ook zo af, lopen het restaurant voorbij en klimmen aan de andere kant weer naar boven. Is de auto nu links of rechts?? We gokken op rechts. Yes! Voor ons is 2 uur sjouwen een hele onderneming.

- Overal vind je in Auvergne sporen van de Resistance, de Maquis, die in het dunbevolkte gebied veel schuilmogelijkheden had, maar zware verliezen leed tegen SS-elitetroepen, zoals bij de slag om het kasteel van Chameane, op 30 juli 1944, waarbij 55 Fransen vochten tegen 1800 duiters, er bijna 250 doodden, maar zelf zo'n 30 doden hadden. -

Bij een wandeling langs onze kasteelheuvel zien we beneden ons tussen de hoge maagdepalm een vos die ons niet onmiddellijk in de gaten heeft. We kunnen hem/haar goed bekijken, voor hij met grote sprongen en golvende dikke staart richting rivier gaat.
Een eind verder ontdekken we een derde muur, een restant ervan. Er waren dus voor 1592 drie verdedigingsmuren boven elkaar tegen de heuvel. Dit stuk lijkt wel een boog of poort te zijn geweest.
              
In het park tegenover de statietrap, die voor het seizoen begint nog even met de zeis gemaaid moet worden, staat een totaal verwaarloosde orangerie.

Hoewel dit gebied uitstekend geschikt is voor wijnbouw, koude winters/ zachte zomers met veel zon in de nazomer, heuvels en geschikte grond, komt hier nauwelijks wijnbouw voor. Dat was voor de druifluis die in heel Frankrijk toesloeg in de laatste jaren van de 19e eeuw anders. Toen werd hier wel veel wijn verbouwd. In de rest van Frankrijk zijn begin 20e eeuw weer nieuwe druivenstammen die druifluisvrij waren uit Amerika ingevoerd, maar deze streek deed er bijna niet aan mee. De reden? De Michelinfabrieken in Clermont-Ferrand.
Boerenzonen konden daar meer verdienen dan als knecht op het platteland en trokken naar de stad. Ook werkten er veel op de boten die steenkool aanvoerden voor de fabrieken.
We hoorden dat de bewoners van het slaperige kleine dorp Les Pradeaux niet zo arm zijn als hun huizen eruitzien. De paar wijnboeren die er woonden moesten hun wijn in Clt.-Frd. zien te krijgen. Bewoners van Les Pr. kochten samen een boot en brachten wijn naar de stad en namen steenkool mee, zonder tussenpersonen zoals daarvoor gebeurde. Eigen baas. Ze kochten ook een kroeg in Clt.- Frd. en verkochten daar hun eigen wijn. Op de terugweg vervoerden ze producten uit Clt.-Frd. naar het zuiden. Ze konden al gauw een tweede boot kopen, ook voor anderen wijn vervoeren en in hun kroeg verkopen, ze kochten meer boten en kroegen, tot in Parijs toe en op die manier werden ze steenrijk.

Als ik stil bij de heg sta te kijken naar de wolkenschaduwen die over de korenvelden glijden, hoor ik bij mijn voeten zacht geritsel. Bijna onbeweeglijk buig ik iets naar achteren om te kunnen bekijken wat daar schuifelt. Ik krijg een enorm gevoel van opwinding: een grote grasgroene hagedis met een pauwblauwe kop scharrelt onder de heg. Ik roep zacht Jachman, die hem ook ziet. Het dier ziet er zó exotisch uit, dat kan geen gewone hagedis zijn. Na een paar minuten is hij te ver weggelopen om hem nog te zien.
Als we het aan de tuinman vertellen, zegt die: 'Dat is een smaragd. Die zitten hier meer. Die blauwe kop? Volwassen mannetjes hebben in de paartijd zo'n opvallende kopkleur'. Ik tekende de kleur en de grootte van het beest zo goed mogelijk op een kladje. Thuis googelde ik op smaragdhagedis en vond deze foto van Jaap Schelvis die hij deze zomer in Hongarije maakte. De kop van mijn hagedis was ook nog van boven diepblauw. Ik lees dat hij 40 cm lang kan worden. Hoe groot is mijn tekening? 39 cm! Als dat geen timmermansoog is!
  
(Inmiddels heb ik toestemming aan de maker van de foto gevraagd en ik mag hem laten staan)

We rijden op een stralend heldere dag naar Usson. Een puy van 680 meter hoog met een groot mariabeeld op de top en aan de voet tegen de helling een klein dorp. Hier zat 20 jaar de dochter van de Medicis gevangen, sinds de Barthelomeusnacht, de bloedbruiloft, haar huwelijksfeest met de Franse koning. Ze was de dochter van een protestant en dacht door haar huwelijk met de Franse koning de vrede in Frankrijk te bevorderen. Een vergissing.
    
We beklimmen de steile berg tot het beeld, maken foto's van de basaltpijpen en zoeken naar 'ons' kasteel en heuvel. Het lijkt een klein richeltje in het landschap met een minitorentje.

In de schemering zagen we een bijna volwassen uilenjong ongeduldig piepen en bedelen om eten, wel een uur lang. Eindelijk kwam een ouder in de buurt om te laten zien dat ze hem niet vergeten waren. Maar hij kreeg niks! Doe het nu maar zelf.

Zomaar een paar herinneringen: De kippehagedissen. We noemen ze zo, omdat ze net als kippen altijd net voor je langs naar de andere kant van de weg rennen.

Bij de zondagmorgenrondleiding op het kasteel vertelt de jonge kasteelheer Erik over het voorouderlijk kasteel in de Achterhoek, ten westen van Hengelo (Gld.) Het Kervel. We vertellen, dat wij daar vrij dicht in de buurt wonen, in Winterswijk, en het Huis kennen. Achter ons zegt iemand, dat dat leuk is, Winterswijk. We letten er verder niet op. Luisteren naar de verteller.
Als we 's middags lekker buiten zitten horen we een stem:
'Ha, de Winterswijkers', en na een paar mooi-weer-zinnen vertelt hij, dat hij ook uit Winterswijk komt, er geboren is, maar nu ergens anders woont.
Het gaat vervolgens zo:
Hij: Waar wonen jullie dan?
Jachman: Buiten Winterswijk.
Hij: Wij ook.
Jachman: De kant van Huppel op.
Hij: Wij ook!
Jachman: Dicht bij het Hilgelo.
Hij: Wij ook!! Ik ben geboren op het boerderijtje dat voor het Hilgelo afgebroken moest worden.
Jachman: Daar lopen we elke dag, de stal en de paarden zijn er nog. We zien de paardenman vaak uitrijden.
Hij: Dat is mijn broer. Ik woon nu in Eibergen.
Jachman: Wij op het Jachthuis. Ik weet nog dat dat boerderijtje er stond, 35 jaar geleden.
Ja, zulke ontmoetingen zijn mooi.

Op Kreta hadden we ook zoiets. Bij het bekijken van een kloosterruïne liepen wij buiten en we hoorden door de venstergaten in de muur mensen praten die binnen liepen. Het was Saksisch, duidelijk te verstaan. Aan het eind van de muur zagen we ze, een man en een vrouw van onze leeftijd.
Jachman: Ie komt oet Oost-Nederland, a'kt good hebbe.
Zij: Dat he'j good, jao, oet Twente.
Jachman: Oet Losser?
Zij, met een hoge stem: O nea, zo wiet komt wi'j neet weg, wi'j komt oet Old'nzel.

Prachtig toch, als je op Kreta bent.
 

Bij de weg staat een oude handwijzer, zoveel uur gaans naar de Sault du Loup. We lopen een eind het bijna dichtgegroeide pad door de velden, maar lopen vast op een maïsveld. De boer heeft het pad meegeploegd. Gebeurt in Nederland ook om de haverklap. We waren al eens bij de Sault du Loup, de sprong van de wolf, een heel smal stuk van de Allier.

Als ik ga koken, mis ik knoflook. Jachman gaat naar Les Pradeaux. Pech, geen groentewinkel, geen supermarkt, geen knoflook. Als hij op straat vraagt waar de dichtstbijzijnde groentewinkel is, krijgt hij te horen dat het de plaatselijke kroeg is. Hehhh? Toch maar erheen. Ja, hoor, we hebben knoflook, tomaten, aardappels en uien. Perfect. Terwijl je wacht tot het van achteren wordt gehaald, kun je even een glaasje wijn drinken. Had mijn groenteman dat maar! Hij zou meer klanten hebben.

Onweer 's nachts. Een beetje eng, want we staan pal naast de mast waar de kabel naar de camping overheenloopt. Het duurt uren, met zware bliksemontladingen boven de Puy de Dome. Ik probeer foto's te maken. Een gigantisch vuurwerk, inslag op inslag.

Als we na 3½ week weggaan krijgen we van de camping 2 dagen korting omdat we zo lang gebleven zijn.

 lees verder deel 2