28 februari. De laatste dag van de
meteorologische winter, hoera! Morgen begint in De Bilt
de lente.
Met de liefde tussen de twee fazantenhanen is het niks
geworden, de eerste is weer alleen. Hij huist in de
dennen, scharrelt veel in de wei, soms tot midden op de
oprit, blijft dan dromerig een kwartier staan kijken
naar de wei aan de overkant, draait zich dan plotseling
om en rent naar een onduidelijke den achterin.
De narcissen die we een paar jaar geleden aan de
overkant van de zandweg achter in ons bosje pootten, want dan kon Jo ze
zien bloeien - ze waren gekocht voor een goed
doel, nl haar zangvereniging - die narcissen dus
zijn door haar afgelopen herfst flink gemest en ze
groeien als een tierelier. Tja, willen we ze van onze
kant ook zien, dan zullen we eerst een pad door bramen
en brandnetels moet hakken. Of spuiten. Dat heb ik twee
jaar geleden gedaan en het hielp fantastisch: eerst
sneuvelden de brandnetels, toen de bramen en ze maakten
prachtig plaats voor twee maal zoveel brandnetels en
bramen vorig jaar.
Jachman heeft de vogelvooertafel opgeruimd en hoeft nu
niet weer als eerste bezigheid 's morgens de vogels te
voeren. Hij is nu, volgens eigen zeggen, tot november
vogelvrij.
27 februari. Gisteren heb ik twee
nieuwe dingen geleerd, een echt Blog maken en een
waarneming tegelijk met een foto uploaden naar
waarneming.nl
Het geeft mij een kick om iets, waarvan ik
absoluut niet begrijp hoe het werkt, aan het draaien te
krijgen. De moeilijkheid is meestal de handleiding.
Mensen die moeilijke apparaten bedenken, snappen zelf
uiteraard precies hoe ze ze moeten bedienen, maar ze
snappen niet wat een leek niet snapt.
Wilt u reacties moderaten? Moderaten? Ik ken geen
werkwoord moderaten. Bedoelen ze het Engelse moderate of
een vernederlandsing ervan die iets anders betekent? Wat
betekent reacties moderaten trouwens. De help zegt wel
wat Yes of No moderaten kan, maar ik kan nergens een
duidelijke Nederlandse verklaring vinden van het nut
ervan.
Ja, dit is gezeur. Ik weet het, dus nu wat anders.
Eindelijk stond er eens een belangrijk bericht in de
Gelderlander: De kraanvogeltrek is in volle gang over de
Achterhoek. Er zijn al grote vluchten gesignaleerd. Ik
zag de 19e al een vlucht van 140 exemplaren.
De meerkoeten van zondag zijn nu serieus begonnen met de
nestbouw.
Op het vlot zaten niet 1 of 3 aalscholvers, maar 6! Nog
nooit tegelijk gezien.
Bij de Ronde wei oefende de zanglijster. Jachman heeft
de vijvertjes vrijgelegd en Jo's krieltjes leggen
sneller mini-eitjes dan wij kunnen opeten.
26 februari. Jachman is druk
met het opknappen van de voortuin. Die is namelijk
ingezakt. Jaren geleden hebben we een paar cementbakken
ingegraven als vijvertjes, een rand gehakte natuurstenen
eromheen aangebracht en het uitgegraven zand als een
bergruggetje tussen berm en diepgelegen tuin opgeworpen.
Dat bergruggetje is volgegroeid met bodembedekkers en
onkruid. Als we het onkruid ertussenuit trekken, gaan de
bodembedekkers mee, gaat het zand mee en kunnen we
opnieuw beginnen. Daar is Jachman nu mee bezig. Ik praat
wel van 'we' maar hij doet het werk. De vijvertjes
zitten vol zand, de randen steen zitten onder een dikke
laag zand, de tuin zelf verzandt en de bergrug is een
heuvelrug geworden, nauwelijks zichtbaar.
Drie vijvertjes liggen weer vrij, de vierde moet even
wachten, want Jachman heeft rust nodig. Dat vindt hij
hopelijk nu in de stoel bij dat kleine zwartje van de
kapper. Jachman noemt haar zo, ze heeft namelijk zwart
haar, dat zeg ik er maar even bij om geen verdenking van
discriminatie op me te laden. Wat een land, waar dat
moet.
25 februari. Hier komt een
verslag van wat we vanmorgen zagen tijdens het koffiedrinken.
Lege wei. Zwart konijn komt uit border, wil spelen. Wie
zijn er in de buurt? Gaat even door de border rennen om
iemand te zoeken. Ja, twee wilde rennen de wei in. Zwarte d'r
achteraan. Ze gaan een eind van elkaar afzitten,
driehoek. Zwarte draait zich om en begint weg te rennen.
Stopt, kijkt achterom, de andere zitten doodstil te
kijken. Zwarte rent op ze af, tussen ze door, geen
reactie.
Haas komt de wei in sloffen. Neus over de grond, volgt
snuivend een spoor: vrouwen!! Gaat steeds harder door de
wei rondjes lopen. Zwartwitte kat die net met rug naar
de wei iets beloert in de border, schrikt, draait zich
naar de haas en gaat plat op de buik liggen toekijken
wat dat grote beest aan het doen is.
Haas loopt naar beek en komt terug met vrouw. Gaan
rustig bij elkaar onder de eik zitten (foto). Zwart
konijn ontdekt hazen en rent erop af. Hazen gaan er van
door tot achter in de hoek. Zwart konijn kan
ze niet bijhouden, maar ontdekt onderweg de kat die
inmiddels achter de kastanje zit en racet daar nu op af.
Kat vlucht. Zwart konijn erachteraan. Kat vliegt een
boom in. Alles is
vertrokken. Wei is leeg als een kwartier geleden.
24 februari. Waarschuwing! Lees
dit stukje alleen, als je GEEN fan van Yvonne
Krrg bent!
Je schrijft een boek over
de bio-industrie want je bent zeer begaan met het lot van
dieren. Je hebt bij boeren en slachthuizen onderzoek
gedaan en bent zo geschrokken van de praktijken daar,
dat je geen vlees meer eet. Je doet mee aan radioreclame
voor de Partij voor de Dieren, je strijdt voor dieren in nood in de nertsenfokkerij
en in de
varkensindustrie. Want het gaat daar alleen maar om
geld, heb je ontdekt. Slim ben je. Het promofilmpje van de uitgever voor je nieuwe
boek laat dat duidelijk zien. Dat boek verschijnt net voor de
Boekenweek. Fantastisch dat je je zo inzet
voor het bedreigde dier. Dat is echt respect tonen voor
dieren. Mooi van je, Yvonne Kroonenberg.
Je schrijft ook boeken over mensen, vooral over mannelijke mensen, echt geestig
om te lezen. Vooral als je een vrouw bent. Je
beschrijft sommige mannen heel raak. Je hebt echt
onderzoek gedaan, aan tafel, in bed en in je studie. Je
bedenkt titels die de aandacht trekken, maar natuurlijk
draait het bij jou niet om geld. Je wilt helemaal niet verdienen
aan het afzeiken van mannen, eh sorry, aan het belachelijk
maken van bepaalde eigenschappen van bepaalde mannen.
Voor dieren toon je meer respect dan voor mensen.
Tenminste voor dieren die geslacht worden. Aan mensen
slachten doe je niet, niet letterlijk, maar hoe noem je
dat figuurlijke afslachten? Plagen, belachelijk maken? en
het verdienen daaraan, gaat dat ook niet alleen maar om
geld?
Je dierenliefde. Laat me niet lachen, je houdt drie witte muizen in
een bak, "ik kan er uren naar kijken", nu wil je nog een
kooi met wandelende takken, die zijn ook erg leuk. Ja,
"want soms ontsnapt er wel eens een en zit er een
twijgje op het plafond", zeg je lachend. Leuk, soms
ontsnapt er een en dan kunnen je kat en je hond er leuk mee
spelen in je ruimbemeten appartement in hartje
Amsterdam. Moet je toch aardig voor verdienen, maar dat
is een heel ander soort geld dan dat van varkensboeren.
Kan iemand het zwarte biggetje redden uit de
knuffelarmen van Yvonne, ze vindt het om te zoenen en zo lief, dat ik
het ergste vrees. Ze heeft namelijk ook nog een
dakterras.
23 februari. Voor de vijfde morgen
op rij word ik wakker door het roepen van een bosuil. Een paar
weken geleden riep hij als we gingen wandelen, zo om
kwart voor acht en dan deden schoolkinderen hem na. Nu
roept hij om zeven uur. Ik kan nu ook verstaan wat hij zo
klagend roept:
Vrou-ňuw, kom nou gŕu-auw\au en dat nog zeven keer.
Het water klotste weer tegen de oevers bij het Hilgelo.
......in water wat teen walle klop op stormagtige
nagte.... Keet (1888-1972) Uit het hoofd geleerd bij
Kamman, net als Gerrit Komrij waarschijnlijk tien jaar
na mij nog moest en Jachman zes jaar voor mij. Elke week
moesten we een gedicht leren, het eerst netjes van het
bord overschrijven in het Gedichtenschrift en dan las
Kamman het plechtig voor. De week erna kregen een
paar mensen een beurt voor de klas. Hij stond dan opzij
met zijn cijferboekje en loerde naar je over de rand van
zijn nikkelen brilletje ( soms schoof hij dat ook omhoog
op zijn dikke bijna kale hoofd).
Opoe vertelt.
't Is leuk dat de dieren in de buurt zo aardig zijn om
mee te werken aan het vermaken van bezoek. Gisteren kwam de fazant om
de hoek van de schoppe bij de beek toen onze dochter op
mijn plekje voor het raam zat en met de neus bovenop hem
zat, bij wijze van spreken dan. Goed gedaan,
jongen! Jij krijgt wat extra maďs.
Weer geboeid gekeken naar het verslag van Jelle Brandt
Corstius over Rusland. Nu was het onderwerp de
Goelag-archipel en speciaal de streek rond Magadan.
Gesprekken met oude mensen, die als 17-jarige, 22-jarige
als vijand van het Russische volk opgepakt werden om
slavenwerk te verrichten. Ik heb nooit zo begrepen wat
ze moesten doen, behalve bossen rooien, maar ze
vertelden dat Stalin in korte tijd de Sovjet-Unie op
westers welvaartsniveau wilde brengen door de enorme
goudvoorraden te ontginnen. Daar had hij miljoenen
slaven voor nodig.
Jelle sprak met mensen die zeggen dat het onder Poetin
dezelfde communisten zijn die weer de macht bezitten.
Hij bezocht scholen en hoorde daar dat Stalin weer als
goede manager in de geschiedenisboeken verschijnt. Op de
middelbare school leren de leerlingen om geblinddoekt
een Kalaschnikov te demonteren en weer in elkaar te
zetten.
Magadan is een stad die gebouwd is door dwangarbeiders
en er wonen eigenlijk alleen overlevenden van de kampen
en hun kinderen en kleinkinderen. Een treurigmakende
reportage, maar leerzaam! Wel iets anders dan carnaval
vieren.
Zondag 22 februari. Jachman ziet een mooi schouwspel in
de wei als hij voorzichtig zoals altijd de gordijnen
opendoet. Vaak zie je dan dicht bij huis iets bijzonders.
Het zwarte konijn wordt achterna gezeten door het
gewoon grijsbruine wilde. Als wilde dichtbij is, springt
zwarte een eind de lucht in en schiet wilde onder haar
door. Niet één keer maar wel 5 keer. Ze zijn niet alleen
tijdens dit waarschijnlijk amoureuze spelletje, onder de
eik zitten rechtop een eekhoorn en de grote haas
onbewogen toe te kijken.
Als ik deze foto neem, kwaakt eend 1
waarschuwend: Dat mens schiet een plaatje. De tweede
tegen de derde: Dat mens schiet!! en weg vliegen ze.
Het meeste ijs is gesmolten, de
watervogels nemen weer bezit van het water en hier en
daar worden al de toekomstige broedplaatsen
gereserveerd. Een paartje meerkoeten bewaakt een paar
rietstengels op de plek waar ze immers altijd zitten,
dat weet toch iedereen. Door hoge waarschuwings 'tinken'
maken ze duidelijk dat zij hier een optie hebben. Wilde
eenden verspreiden zich al in de weilanden en langs de
beekoevers. Het paartje smienten dat we zagen, broedt
hier waarschijnlijk niet. De meeuwen broeden over de
grens in het Zwillbroekse Veen.
Gisteravond om 23.41 u hoorde ik kraanvogels overkomen,
ri no, ze vlogen vrij laag want het was zwaarbewolkt,
het leek of ze wilden landen. Het bekken hiernaast is te
klein voor ze, maar in de stille weiden langs de grens
overnachten ze wel eens.
Gistermiddag bij erve Kots weer een gezellige
schrieversmiddag gehad, met voorlezen van eigen werk,
commentaar krijgen en geven. Het haardvuur brandde in de
kökkene waar we op de keitjesvloer zaten, maar het was
er steenkoud! We waren met 7 man.... en 3 vrouw.
17 maart ga ik met Henk Krosenbrink en Dick Bartelink
voorlezen in de bibliotheek van Eibergen. Zeven
OostGelderse bibliotheken willen tijdens de Boekenweek
ook het Nedersaksisch onder de aandacht brengen. Dat
gebeurt door dialectschrijvers tijdens inloopochtenden
voor te laten lezen. Het thema is ook Dieren.
21 februari.
Ik
kreeg net de nieuwe lidmaatschapskaart in de bus van
Vrienden op de Fiets. Heb ik daar al eens over
geschreven? In ieder geval zijn we van die club al zeker
13 jaar lid. De gedachte is dat je goedkoop bij
particulieren die zich daarvoor opgegeven hebben, kunt
overnachten, tenminste als je op de fiets of aan
de wandel bent en lid bent voor €7 per jaar. Automobilisten komen er niet in. Je
betaalt voor een overnachting, douche en ontbijt max. €18,50.
Even bellen of er plaats is.
Toen wij er midden jaren '90 lid van werden, waren er
ongeveer 500 adressen, nu 3600! Bij de links staat het
adres.
Wij hebben misschien 13 keer van zo'n overnachting
gebruik gemaakt en vonden het meestal heel goed. Ik ben
toen zelf ook gasten gaan ontvangen en daar ontstond na
een jaar een heus B&B uit met één 2-persoons slaapkamer,
een zitkamer met open haard en een badkamer. Het liep
als een trein. Voor Vrienden op de fiets gold het lage
tarief en op andere dagen gold voor de VVV-gasten een
hoger tarief. We wonen aan fiets- en wandelroutes
en de eerste zomer hadden we al een bezetting van 60%. Er
bleef nauwelijks tijd over om zelf met vakantie te gaan.
Na een paar jaar begon Jachman te protesteren en eerlijk
gezegd vond ik het ook welletjes worden langzamerhand.
Na een druk schoolleven was het een prachtige
afkickgelegenheid geweest.
20 februari.
Gisteravond na het eten kon ik dit winterse plaatje
maken. De hele middag heeft het gesneeuwd, maar het
bleef niet liggen. Pas om 5 uur werd het zo koud dat het
een witte wereld werd. Winter!
'De crisis draait de paardedagen de das om', tekent de
verslaggever van de Gelderlander op uit de mond van
APD-penningmeester Joop Jansen, die vervolgt met 'de
financiële buffer is bijna opgedroogd'. De krant van
de wakkere Achterhoek is een buffer van vreugde!
In dezelfde editie: Hoofdwond na
botsing met fietser. Wie denkt u dat de hoofdwond kreeg? Niet een wandelaar of een
andere fietser, nee, een fietser die in aanrijding kwam
met een auto. Behalve dat je bij het lezen van de kop op
het verkeerde been wordt gezet ('n goeie van mij he?) staat er
bij ongeluksberichten steevast, dat de verwonding na het
ongeluk ontstond. Hoelang erna komen we helaas nooit te
weten.
Beetje flauw van me, want zelf laat ik ook regelmatig
steken vallen, vooral als ik de achterbannen
knopen hoor doorhakken. Dit hoorde ik deze week in het
Journaal verschillende geďnterviewden zeggen. Jongerius
hoorde ik zeggen, dat 'we met zijn allen als een speer om
de tafel moeten zitten'.
19 februari. Prachtige
zonsondergang gisteren.
Het Hilgelo ligt nu al meer dan 7 weken
dicht. Een week lang was er langs het strand een strook
open water, maar nu is die ook weer licht dichtgevroren.
Vanmorgen vloog er een groep van zo'n 140 kraanvogels
over, ri noord, zw wind, licht bewolkt, zeer
indrukwekkend.
18 februari.
De C R I S I S ! Sombere gezichten
van onze Leiders. Extra persconferentie. Het gaat
slecht! Het lijkt op de jaren dertig van de vorige eeuw,
zegt JP!
Bezuinigen!!
Nee, man, niks bezuinigen, we moeten kopen en dat doen
we ook. Vanmiddag waren de caravanmovers niet aan te
slepen bij Obelink, dozen wijn gingen over de toonbank
bij AH, in het dorp wel 10 jonge mensen met mobieltjes
gezien, wat kosten belminuten?
We moeten wel 3,5% terug, zegt JP! Nou en? Lijkt dat op
de jaren '30? Een gotspe. De mensen toen moesten van
armoe naar nog grotere armoe, maar wij? Van rijkdom naar
iets minder rijkdom. De vergelijking vind ik
schandelijk!
Hoeveel jaar
kun je doen met de kleren die je nu in de kast hebt
liggen? Moet je de kleren waar de groten niet meer in
passen vermaken voor de kleintjes? Zit je sokken te
stoppen?
Ach wat zielig: je moet misschien wel twee jaar met je
iPod doen?
Een groot deel van de huidige crisis komt door mensen
die als kind geen zuinigheid geleerd hebben, die zo
verwend zijn dat ze alles wilden hebben wat ze zagen.
Meer! Nog meer! Groot! Nog groter!
We kijken nog op een prima gewone tv en hebben er daarom
voorlopig nog geen behoefte aan om het gepraat
over de crisis breed uitgemeten op flatscreen te
zien.
17 februari.
Jachman heeft wat ontdekt. De verjaardagen
van ons beiden en de kinderen vallen in de maanden mei
tot oktober, bijna altijd kunnen we wel buiten zitten
tijdens koffiedrinken of eten, we zijn dus in de warme
tijd jarig. De schoonzoons zijn in de winter en het heel
vroege voorjaar jarig. In de koude tijd dus. En hoe noem
je dat? Ze zijn van de kouwe kant! Logisch toch.
Schrijven in het dialect van Winterswijk. De opdracht,
een limerick maken in het Nedersaksisch valt om de dooie
dood niet mee, het ritme, de plaatsnaam, het rijm en de
grap, liefst een beetje ondeugend, moeilijk hoor. De
extra opdracht is om het over een moeder te laten gaan.
Ik ben begonnen met plaatsnamen hier uit de buurt te
zoeken, waar ik dialectwoorden die daar op rijmen
bijgezocht heb, liever gezegd geprobeerd heb te vinden!
Waarom doe ik dit eigenlijk? Het is zo'n uitdaginkje
waarvan ik denk dat het net iets voor mij is, o, dat doe
ik wel even. Heb ik nog nooit gedaan. Leuk.
Na de 21e zal ik een probeersel laten lezen.
Voor de schrijversmiddag heb ik ook een versje gemaakt:
Knap old.
De schoppe steet te lekkene in de raegen
zoat e noo al honderd jäöre dut.
Onder de olde pannen, af ebrokkeld
skuult zelfs de hoondere neet maer beschut.
Het ruk daor binnen schimmelig, 't is kold,
zomaor ne schoppe, af elaefd en old.
Maor dan, een uurken later, wordt 't wear dreuge
en schient er lichkes op de pannen van het dak,
het blauwe mos gleujt in de warme zunne
en boeten schudt zik d'hoonder' 't natte pak,
mien' schoppe bleujt met rooie pannen in 't lech.
Wát 'af elaefd'
..............Nae, 'k hebbe niks ezeg!
16 februari.
De scholen hebben vakantie, kinderen
zitten na lang uitslapen de hele dag achter de pc, met gevolg een slechte
verbinding in het buitengebied. We zitten net aan de
rand van mogelijk ADSL en hoewel iedereen zegt, dat ik
het me verbeeld en dat het niet kan, weet ik zeker, dat
mijn verbinding in de schoolvakanties trager is en vaker
wegvalt. Elke dag rond 8 uur en 9 uur heb ik het ook,
als bedrijven en winkels de computer inschakelen. De
glasvezelkabel naar Meddo loopt aan
de overkant van de weg, maar een aftakking moeten we
zelf betalen en dat is niet mis.
Ik red het prima met deze aansluiting. Al een hele
verbetering met de telefoontikken uit de begintijd van
de internetaansluiting eind 2001.
We zijn met een nieuw voorleesboek begonnen, kijken of
het zo leuk blijft als de eerste dag.
Voskuil, Terloops. Voettochten 1957-1973 in
Auvergne/Dordogne.
Onze Frankrijkreizen begonnen in 1956 en we waren
vaak in de streek die hij en zijn vrouw L., Lousje,
uitzoeken om te wandelen en we kennen ook uit die tijd
de kleine dorpen, de armoe, het vuil langs de straten,
de achterdocht, maar ook de kleine hotelletjes, het eten
wat de pot schaft, het geen haast hebben, de prachtige
natuur, echt Frankrijk.
Met de kaart erbij lees ik er uit voor en we kletsen wat af in
de trant van weet je nog wel, toen we daar door het bed
zakten! Waar was dat nou? Espalion? Ispagnac?
Zondag 15
februari. Vanmorgen vroeg bij zonnig weer grote groepen ganzen
zien overkomen, ri noord, de hele lucht was vol
geluid. Vanavond na hele middag sneeuw die nu blijft
liggen is het doodstil. Erwin Kroll zegt voor komende
nacht minimum temperatuur + 2graden. Nu om 9 uur vriest
het al 1,5 gr. De sneeuw blijft liggen, het lekt niet
van het dak.
De laatste keer dat we de twee
fazantenhanen zagen, liepen ze broederlijk naast elkaar
te wandelen, maar vanmorgen was het feest. De een joeg
de ander voor zich uit, steeds op zo'n drie meter
afstand blijvend en maar rennen, de hele wei rond. Als
de achterste harder begon te lopen, deed ook de voorste
er een tandje bij en schakelde weer terug als de
achterste langzamer ging. Uiteindelijk waren ze op
dezelfde plek waar ze begonnen waren. Raadsels.
We hebben Nilgün Yerli, De garnalenpelster, uit. Ik las
het Jachman na het eten 's avonds voor bij het vuur.
Super huiselijk. We doen dat voorlezen al een paar
winters, 's zomers zijn er zoveel andere dingen die je
's avonds kunt doen. We vonden het boek een goed beeld
geven van de verschillen in cultuur tussen Nederland en
Turkije. Mooi is ook het proces van losmaken, of zich
bevrijden, van de gedachten over goed en kwaad die haar
moeder haar had bijgebracht en waar ze toen ze als
15-jarige alleen in Nederland woonde veel steun aan had.
Ze leert langzamerhand dat ze zelf moet vaststellen wat
voor haar de grenzen zijn.
14 februari.
Heb ik al eens iets over het zwarte konijn gemeld?
Goed, we signaleren al maanden regelmatig een volkomen
zwart konijn in de wei. Hij/zij speelt met de gewone
wilde, is wel iets groter zo te zien op afstand, want
dicht bij huis komt het niet. De andere konijnen zien we
vaak 's morgens vroeg in de buurt van de sneeuwklokjes,
ook wel 's avonds laat als we zomaar even het grote
buitenlicht aandoen, maar het zwarte is er dan nooit
bij. Ik ben benieuwd hoe de jongen eruit zullen zien.
Zou er nu een kindje heel verdrietig zijn omdat zijn
Flappie verdwenen is? Een advertentie zetten om te laten
weten dat hij hier ergens is, lijkt me geen nut hebben.
Hij is helemaal verwilderd. Die vang je niet meer.
Vrijdag de dertiende is voorbij, gelukkig. Volgende
maand weer één. Je zult toch maar bijgelovig wezen!
En nog een keer in november!!
Gelukkig duurt het tot 2012 voor het weer drie maal is,
dan weer in 2015, maar daarna is er betrekkelijke rust tot
2026. Wat is zulke kennis toch leuk! Nee, dat je die
kennis met driemaal klikken op het www te weten komt is
leuk.
13 februari.
Eten. De eetgoeroe zegt, dat we niet zouden moeten eten
wat onze overgrootmoeder niet als voedsel herkend zou
hebben. Ik ben al oud, dus wijzig ik het in
grootmoeder in 1900. Ik denk inderdaad dat er dan heel
veel ongezonds af zou vallen. Al die voorverpakte
levensmiddelen met ellenlange ingrediëntenlijsten lijken
me niet gezond. In de super zijn er straten vol chips en
tussendoortjes, snoep en koekjes in honderd soorten,
kant en klare soepen, sausen, snacks, complete
maaltijden. Kijk op het etiket en je ziet een lijst
e-nummers en enge namen voor dingen die je helemaal niet
zou lusten als je ze op je bord zag liggen. Mijn
grootmoeder zou dat niet als eten herkennen.
Wat at zij? De hele winter groente uit het zout, snij-
en slabonen, zuurkool, verder verse ( nou ja) wortels en
uien, boerenkool, gedroogde bonen en capucijners, erwten
en misschien nog rode kool. In een zachte winter wat
prei, selderij en peterselie plus aardappels die na
nieuwjaar blauw en taai werden. Erbij, als het meezat,
spek en worst plus gezouten vlees. Soms een oude
kip of een konijn, maar zelden vers vlees.
Het eten werd lang gekookt, want dat was gezond, dat
doodde de ziektekiemen, dat wist ze al wel.
Haar eten bevatte geen E-nummers en chemicalien, maar
gezond lijkt het mij niet en lekker zeker niet.
Wij schipperen
er zo'n beetje tussen door, kopen dingen met korte
ingredientenlijst, ook vooral groenten die van hier
komen, geen uitzonderlijke dingen als peultjes in
december, koken ze zo kort mogelijk, eten niet veel
vlees, wel 2x in de week vis, maar drinken wel wijn bij
het eten en houden van een ijsje toe, met drank en
koekjes erbij. We zondigen niet vaak, want dat we ervan
houden wil niet zeggen dat we het ook veel eten! Denk
dat niet!
Misschien zou mijn grootmoeder absoluut niet lusten wat
ik kook. Stevige spruitjes ( die zijn nog lang niet
gaar!), gewokte groente (wat is dat nou weer, gewokt),
knoflook( ??) , nee, dat was niks voor haar.
12 februari.
Een prachtige lucht vanmorgen. Rondom waren de
sneeuw- en regenwolken rose verlicht. Zelfs de regen die
in de verte viel was rose.
De reigerkolonie bij Oud Beusink is zich
al weer een week aan het formeren. Dat gaat niet
geruisloos, tjé, wat maken die dames en heren een
herrie! Ik vraag me af, hoe ze nog tijd vinden om de
oude nesten op te knappen, weggewaaide nesten weer nieuw
op te bouwen of hele nieuwe te maken. Misschien is het
wel heel leuk om een tak van een ander nest te roven en
die heel onschuldig te verwerken in je eigen nest.
Misschien is het nog wel leuker om als de vermoorde
onschuld te keer te gaan als de eigenaar het merkt en
hem terug komt halen.
In de Ronde Weide een ontmoeting met
aardige vrouw met hond. Ze staat midden in de wei heel
stil te kijken als we door het klaphekje komen. Ze
blijft ook zo stil staan als we achter haar langs lopen.
Ik denk dat ze naar haar grote lichte hond kijkt, die op
zo'n 10 m afstand recht voor haar ligt en haar ook
aankijkt.
Ik zeg: Een mooi plaatje. Zij: Ja, het is zo genieten
hier, er kwam net al een reiger over, daar in die boom
zit een uiltje, de zon schijnt zo prachtig op de stammen
van de berken in het kreupelhout, de specht lacht en
ratelt, ik vind het geweldig om zo rustig te kijken.
11 februari.
Op de kalender staat voor de tweede keer een stukje
over Rusland van twee Achterhoekers die daar wonen en 1x
per maand schrijven over iets dat hen opvalt. Ze wonen
op het eiland Sachalin. Sakhalin, zo schrijven zij het.
Ik weet dat het aan de andere kant van het immense
Rusland ligt, maar kan me de grootte en de ligging niet
precies voorstellen. Opzoeken dus. Een eiland van bijna
1000 km lang en tussen de 30 en 170 km breed ligt als
een vis met de kop bijna tegen het vasteland aan en met
de staart naar het zuiden bijna tegen het noordelijkste
Japanse eiland.
Het ligt op een enorm olie- en gasveld.
Ik weet niet wat de Achterhoekers daar doen, maar dat ze
daar boer zijn, lijkt me zeer onwaarschijnlijk.
Ze schrijven over de taal die na vier jaar verblijf daar
nog heel vreemd voor ze is. Ze ontdekken echter ook
woorden van Nederlandse oorsprong en schrijven daar
over.
Mannen moeten op het werk een 'galstoek' dragen bij hun
nette 'kostjoem' en 'brjoeki'.
Een 'sjhlang' of een 'brandspojt' spreken voor zich, net
als 'stoel' en 'rjoekzak' maar wat betekent een
'fartoek' voordoen en met 'bretel' of 'banten'
vastmaken. Fartoek zal wel van vaatdoek afkomen en die
bind je met bretels en banden achter de rug vast. Gewoon
een schort dus.
Ik ken niet een Russisch woord in het Nederlands,
Jachman kent 'antenne', vangdraad. Wikipedia noemt een
paar woorden, als glasnost en perestrojka, maar dat zijn
geen woorden die hier als vervanging voor Nederlandse
woorden zijn blijven hangen, dat zijn de typisch
Russische woorden voor Russische begrippen.
Een woord dat hier wel is ingeburgerd, is 'tolk'. Via de
Achterhoekse en Liemerse Spreukenkalender en Google weer
heel wat geleerd vanmorgen.
10 februari.
Muziek schijnt voor mensen van levensbelang te zijn,
in ieder geval is het goed voor je hersens, en vooral voor
oude mensen is
zelf zingen heel gezond. Zonder Sacks'
Musicofilia
gelezen te hebben ben ik het roerend met hem eens. Ik
kan me geen dag voorstellen zonder muziek. Op de
badkamer staat een radio, in de keuken, in de hobbykamer
en in de woonkamer. Als ik in huis aan het opruimen ben
en veel heen en weer loop, staan er zeker twee aan, ja,
wel met hetzelfde programma. Mijn favoriete zender is
radio vier en na 10 uur 's avonds Duitsland vier, met
Musik zum träumen. Is er op radio vier een programma met
veel hoge dameszang, dan ben ik gauw weg, zang zoek ik liever
zelf uit.
Jachman is langzamerhand ook een klassiekemuziekfan
geworden en daar ben ik heel blij om. Stel je voor dat
hij gek was geworden op Jantje Smit en soortgenoten.
Soms probeer ik radio Gelderland, maar na 4x hetzelfde
item in vier uur haak ik af, al draaien ze vaak leuke
platen uit de jaren 50/60 enz. Ik hou niet van
spelletjes met codewoorden waarbij je gedwongen wordt
uren te luisteren.
Oliver Sacks' Musicofilia.
Mensen zijn de enige
dieren die muziek maken en het fijn vinden. Muziek doet
veel voor je hersens omdat meer gebieden tegelijk
geactiveerd worden, nl die van emoties, motoriek en
kennis/geheugen. Muziek doet nog meer voor de hersens
dan taal, de andere grote menselijke eigenschap. Vooral
zelf muziek maken -zingen is helemaal geweldig-
stimuleert je hersens. Het blijkt dat muziek zich heel
diep nestelt en het langst van alle hersengebieden bij mensen met Alzheimer
intact blijft en weer geactiveerd kan worden.
Ik zing niet meer zoveel als vroeger, mijn stem is niet meer
om aan te horen, maar luisteren en in gedachten
meezingen doe ik graag. Ik hoop dat het helpt gezond te
blijven!
9 februari.
Mensen die zelf niet fietsen hebben er vaak geen
idee van hoeveel ruimte een fietser nodig heeft om door
slingeren zijn evenwicht te bewaren. Vooral in Engeland
merkten we, dat automobilisten rakelinks langs ons heen
reden, omdat, zoals iemand eens zei, een fietser immers
maar 60 cm breed is.
We zagen in de sneeuw vanmorgen het spoor van twee
jongens die naar school fietsten. Ze hadden met
tegenwind toch nog een behoorlijk tempo. Je kunt mooi
het slingerpatroon zien van elke keer rondtrappen. Voor
het oog fietsten ze recht naast elkaar.
Gisteravond ademloos gekeken naar de tweede aflevering Moskou -
Magadan door Jelle Brandt Corstius. Je kijkt niet tegen
de Russen en Rusland aan, maar erin, leert het karakter,
de vele karakters van de verschillende volkeren
een beetje kennen. Hij spreekt goed Russisch, komt
kennelijk betrouwbaar over, want hij komt veel te weten
van wat de gewone mensen denken. Heel goed. Gisteren
ging het over de ingewikkelde verhouding van Rusland met
Georgië - en de kleine buurlanden daarvan, die niet
alleen vorig jaar maar al veel langer vijanden van
elkaar zijn. Het geraffineerde spel van Rusland om de
oude sovjetlanden langzaamaan weer in het grote
Russische rijk te verenigen, maakte hij heel goed
duidelijk. Ook dat de meeste Russen voor een sterke
heerser zijn en eigenlijk niets met democratie hebben,
al denken wij dat ze naar democratie snakken.
Zondag 8
februari. De bergfietsentoertochten zijn
weer begonnen. We waren er al op geattendeerd door de
oranje pijlen die op ons huisnummerpaaltje en op een
ander paaltje in de berm geplakt waren. Toen we om acht
uur gingen lopen, reden de eerste fietsers en auto's met
fietsen erop al naar het beginpunt bij de molen.
De verkeersgeleider stond in zijn oranje hesje al bij
het bos klaar. Een half uur later komen de eersten uit
het bos fietsen. We geloven niet wat er nu gebeurt.
Officieel moeten ze nu oversteken naar het fietspad, 100
meter naar links rijden en weer oversteken naar het
zandpad naast ons huis, waar de tocht verdergaat. De
verkeersgeleider wijst ze dat ze niet over hoeven te
steken, maar aan de linkerkant van de weg kunnen fietsen
tegen het autoverkeer in. Auto's rijden gewoon door,
fietsers zwenken met een grote groep of als eenling de
weg op, zwaaien na de brug onze berm in en maken in het
bevroren gras diepe sporen.
Dit is echt van de gekke.
Tussen 10u 45 en 11u 45 zien we drie
groepjes van 7 - 10- 8 kraanvogels. Heel hoog en ri no
vliegend. We horen er meer maar lopen dan onder de
bomen.
Viertakt op zaterdag is een
programma op radio vier. Heel vaak luisteren we om 6 uur
naar een uitgebreid interview met iemand uit de
muziekwereld, meestal een musicus, een dirigent of een
componist, maar gisteren was er een gesprek met de pas
aangetreden artistiek en zakelijk directeur van het
Concertgebouworkest Jan Raes. Het gesprek was
interessant, maar de muziekkeuze van Raes was heel
verrassend.
Luciano Berio
Jard van Nes, die een rauw zigeunerachtig
lied uit Azerbeidjan zong. Vreemd, boeiend, prachtig!
Johann Sebastian Bach
Glen Gould die Bach op een bijna
romantische manier speelde, een oude opname, nu een voor
ons vreemde opvatting van Bach.
Verrassend, eigenlijk wel mooi. Gould niet horen hummen.
Franz Schubert, arr. Reinbert de Leeuw
Reinbert de Leeuw bewerkte Schuberts bekende lied Der
Erlkönig en maakte er met Barbara Sukowa een uitvoering
van die je naar de strot grijpt. Ze vleide en verleidde,
dreigde en lokte als Erlkönig, zoals ik het in dit lied
nog nooit hoorde zingen. De kinderstem wás van een kind
in doodsnood, de vader iets minder indrukwekkend, maar
het geheel vond ik heel mooi. Nu het door een vrouw
gezongen werd kreeg het een heel andere lading dan door
een man gezongen.
Johnny Mercer/Harold Arlen
One for my baby (and one more for the road)
Frank Sinatra
In tijden Sinatra niet gehoord in dit
nummer, heerlijk weer die stem in dit jazzie nummer.
Een geweldig mooi muziekuur.
Hier
de link naar de pagina waar de muziek te
beluisteren is en waar de gegevens van de gespeelde
muziek opstaan. Onderaan de pagina klikken op
beluister. Je krijgt wel aan het begin 1,5 minuut van de
radioreclame mee.
7
februari.
Zaterdagmorgen. Ik doe de wekelijkse boodschappen,
markt, supermarkt en nog een paar dingetjes, Jachman
stofzuigt intussen en ledigt prullebakken. Een prima
taakverdeling. Alleen.... stofzuigt J wel overal? Nou,
in ieder geval wekt hij die indruk, ik vind een veertje.
Gezinstaal. Misschien heb ik het al eens verteld, maar
hier komt het nog eens.
Jachman kende vroeger via de sportvlieghobby een
zakenman die zijn relaties met Kerstmis een cadeautje
stuurde. Dat deed hij anoniem, anders was het puur
reclame en hij vond, dat het zo ook als iets fijners
overkwam. J. vroeg hem wat dan het nut was van zo'n
anoniem relatiegeschenk.
Antwoord: De mensen die het ontvingen wisten toch wel
dat het van hem, B. kwam, al had hij er zijn naam of de
firmanaam niet opgezet. Hij had er namelijk een veertje
aan laten zitten. Een klein onopvallend kenmerk,
waardoor de mensen toch wisten dat hij de gulle gever
was.
Toen ik vanmorgen thuis kwam, was J al klaar.
Ik: Ha mooi, dat je al gestofzuigd hebt, ik zie alleen
geen veertje.
J. : Dat is er wel hoor!
( meestal staat de steel van de stofzuiger , vergeten'
nog in de keuken, ligt het tafelkleed teruggeslagen op
tafel, zulk soort veertjes.)
Een half uur later zag ik het tijdschrift waarin ik
gisteravond in bed had liggen lezen boven op het bed
liggen. Het veertje! Gisteren had ik het op de tast
onder het bed geschoven.
We hebben er beiden lol om.
- - - - -
Ik heb mijn kraanvogels aangemeld op
waarneming.nl en ben benieuwd of ze het opnemen. Ja,
gisteravond stond het op de site. Het lijkt of wij de
enigen zijn die ze zagen, terwijl ze toch door het
geluid de aandacht trokken en er om die tijd genoeg
mensen buiten zijn. Vorig jaar zagen we de eersten
ruim 14 dagen later. Toen waren er sowieso weinig te
zien hier, er was veel westenwind.
6
februari. Opwinding hier: de eerste groep
terugkerende kraanvogels gezien, 30 stuks overvliegend
ri n.o. op grote hoogte bij zuidenwind om 8u30. Lente!
Het is wel koud in Skandinavië maar misschien gaan ze
nog niet zover.
We hebben hier ook een sociale bonte specht. In het
ijzeren gaasnet dat Jachman gevouwen heeft om pinda's in
op te hangen zaten altijd veel leeggepikte basten en de
hoeveelheid pindabasten leeg of vol bleef ongeveer even
hoog in het net. Moeilijk voor de mezen om nog volle
tussen de bastresten te vinden. De laatste week zakte de
hoeveelheid echter zeer snel. Oorzaak: Bonte specht die
voor hij begint te oogsten, eerst alle lege basten
verwijdert. Hij trekt ze door het gaas en laat ze op de
grond vallen. Vreugde bij de mezen. Ze kunnen er weer
goed bij. Vreugde bij Jachman, hij hoeft niet eerst zelf
de lege eruit te zoeken voor hij gaat bijvullen.
5
februari. Vanmorgen voor zonsopkomst schaatste
een man dwars over het Hilgelo, volgens mij was het dezelfde van
11 januari. Ik weet niet hoe dik het ijs nog is, maar na
de harde wind van een paar dagen geleden waardoor
behoorlijke scheuren ontstonden, en het dooiweer van
gisteren en vannacht moet het ijs wel poreus en
gevaarlijk zijn.
Als je een blikje sardines
openmaakt, verwacht je een vol blikje, hoe komen ze
anders aan die gezegdes. Haringen in een ton, een potje
vol pieren, een blik agenten.
Ik stond toch raar te kijken toen het blikje maar goed
half vol was. De vaste orde wankelde.
Langzaam ebben de beelden van gisteren weg, die zijn
opgeroepen door een gedicht van Garcia Lorca. Ik ben lid
van de boekggrls en elke woensdag is het
woensdaggedichtdag. Dan brengt iemand een gedicht in en
daarna mailen we erover. Het gedicht van Lorca gaat over
de slachting die de Guardia Civil onder de zigeuners
aanrichtte in Jerez de la Frontera. De beelden die hij oproept zijn gruwelijk
én prachtig. Op mijn innerlijk netvlies blijven die lang
nagloeien. Zelf is Lorca door fascisten in augustus 1936
vermoord bij een massa-executie. Hij was
immers driedubbel crimineel: links, kunstenaar en homo. Hij
werd 38.
4
februari. Twee fazantenhanen lopen gezellig naast
elkaar door de wei naar de dennen. Een paar maand
geleden sliep er telkens één in de bomen achter bij de
oude caravan, met veel gekakel vloog hij als het begon
te schemeren in een boom. Nu was het nog licht
gistermiddag en zochten ze kennelijk alvast een plekje
voor twee. Wat het gaat worden als er één of meer hennen
aangelokt worden? Als hier wat moois van komt, zal ik
het melden.
Hoe kan het dat ik al weken geen cocosnoten kan kopen in
Winterswijk? Ik ben alle winkels afgeweest. De mezen,
spechten en boomklevers zijn er namelijk gek op.
Jachman heeft de heggen achterin weer keurig getrimd en
is nu bezig de sliertige takken van de wilgen langs de
beek af te ( even vragen, knippen of zagen?) zagen, zegt
hij, met
de kleine kettingzaag (als ik toch de boel noteer, moet
het wel secuur gebeuren natuurlijk!)
Gisteren gebruikte hij de takkenschaar maar toen vielen te veel takken in
de beek, die hij er weer uit moest vissen, vandaag met
de kettingzaag kon hij beter sturen er viel er minder in
het water. Waarvan acte.
Het postkantoor hier wordt binnenkort opgedoekt. De
mensen die er werken proberen een goede andere baan te
vinden. Vanmorgen moest Jachman voor zijn
paspoortaanvraag naar Burgerzaken. Nog tot 1 maart zit
dat in een gehuurde lokatie bij het ziekenhuis, dan
verhuizen ze naar het gloednieuwe gemeentehuis bij het
station. Hij
dacht dat hij verkeerd was, het geinige meisje van het
postkantoor zat er achter de balie. Maakte grapjes,
was vriendelijk en alles ging snel en secuur.
3
februari. Het Hilgelo ligt al weken dicht en de
watervogels zijn weggetrokken naar open water
westwaarts. Ook DE aalscholver zagen we niet meer. Tot
vanmorgen. Toen we in het Bönnink over het kleine
bruggetje liepen, vloog met veel lawaai een aalscholver
op uit het water en verdween om de beekbocht. Wat was
hij groot van zo heel dichtbij boven het beekje! Onder de
brug in de grote weg waar het verkeer overheen raast, zaten 8 woerden en
drie eenden.
De harde wind van de laatste dagen en het
beetje sneeuw van zondagmorgen maakte van het Hilgelo
een enorm tafelkleed.
Het lijkt zo'n serene omgeving, maar vergis je niet.
Rechts achter de bomenrand 100 meter verder is het Recreatieschap aan het
snoeien. Beetje veel lawaai van motorzagen. Maar de enorme
trekker die meereist en de super takkenversnipperaar
die hij achter zich aansleept, maken samen een lawaai,
waar je op de plek van de foto oorbeschermers voor nodig
hebt. Gelukkig is thuis de wind van ons
af, dus daar hebben we er niet veel last van!
De tweede verstoorder van de sereniteit is de gigant met
mest die de buurwei wil injecteren. Het mag vanaf 1
februari, maar alleen als er geen sneeuw ligt en/of de grond niet bevroren is
zoals nu. Eén baantje rijdt hij, dan geeft hij het op.
2 februari. Maria Lichtmis. Het is vanavond al weer
precies een uur langer licht. De scharensliepers gaan
weer op pad en de knechten worden weer aangenomen op de
binnenschepen. Als je vandaag met de koe naar de stier
gaat, dan is het kalf er met Allerheiligen. Oude
gewoonten.
Oude spreuk:
Is het met Lichtmis koud en helder, dan krijgt de boer
een lege kelder, regent het, is er modder en sliek, de
boer is met Allerheiligen riek.
Is het met Lichtmis helder en koud, dan wordt de dichter
geen honderd jaar oud. (helemaal eigen rijm)
Gisteren zijn we naar 'Met dialect op de
koffie' geweest, waar Thea Onnink- Stronks en Hans Mellendijk
optraden met eigen werk. Thea herkenbaar, gevoelig,
intelligent, Hans intelligent, onderhuids gevoelig en
niet direct herkenbaar, omdat zijn gedichten
prachtig klinken, maar niet altijd helemaal te volgen zijn, er
komen te snel veel beelden en woordspelingen en
verwijzingen voorbij. Het klinkt ook anders dan het
Wenters dialect, meer uu's waar wij oe's hebben. Dat is
eerst even wennen.
Als ik het goed begrepen heb, ging één gedicht over een
bedrogen jongen, die de naam van zijn geliefde in de
sneeuw pist. Op het laatst is hij zo kwaad en verdrietig
dat hij haar naam weer wegpist. Gelukkig dooit het de
volgende dag.
Ik vond het een sterk en prachtig aards beeld.
Jachman vertelde op de terugweg naar aanleiding hiervan
een soortgelijk, maar toch totaal ander verhaal uit
Grolle.
Na een avond van stevig bierdrinken komt een stel kerels
uit de kroeg en ziet dat er verse sneeuw is gevallen.
Jonges, zu'w eens GROLSCH in de sneeuw pissen? Kobus
doo'j met? Tegen iemand die net langs komt.
Jao, da wi'k wal doon, maor dan mot ie 'm maor
vastehollen, want ik kan neet schrieven.
Dit is misschien niet de meest verfijnde humor, maar
toch vond ik het een mooie mop. Een echt Grolsche mop.
Zondag 1 februari.
Een nieuwe maand. Zoals elk jaar denk ik weer aan de
watersnoodramp van 1953. Ik zat op de middelbare school
in vier gym. Er kon nog op de Schoten geschaatst worden,
wat we die zaterdag de 31e januari ook volop deden, want
er zat al dooi in de lucht. Die zondag 1 februari zette
hier de dooi door. In de loop van de dag kwamen via de
radio de rampberichten binnen van de dijkdoorbraken en
overstromingen in Zeeland, Zuid-Holland en Brabant, waar
springtij en storm uit het noordwesten grote
verwoestingen hadden aangericht en de mensen op de daken
en in bomen zaten. Wat konden we doen? Niks, alleen
huiswerk maken en bij de radio zitten..... of toch nog
even naar de ijsbaan gaan kijken of je kon schaatsen? Ik
weet nog dat ik me 's avonds heel schuldig voelde over
dat schaatsen. Het was ook helemaal niet fijn geweest,
de plassen stonden al op de baan en er waren maar een
paar lui van school geweest. Ik had Jachman ook niet
gezien.
Nee, want op de
radio werden alle militairen opgeroepen naar hun
legerplaats te reizen om eventueel te kunnen helpen in
de rampgebieden. Jachman was toen gelegerd in
Winterswijk, een kwartier fietsen van zijn huis. In de
loop van de middag belde hij het kamp op om te vragen of
hij ook nog moest komen. Hij kreeg te horen dat zijn
maat Hans V. uit Zeeuws-Vlaanderen er al was, helemaal
via Antwerpen gekomen met de trein, want over Nederland ging al niet meer! En
of ie zich maar als de blonde bliksem wou komen
melden!!!! Krachtterm!!
