10 januari. Even een tussendoortje. We hoorden en zagen
dit al een tijdje geleden, maar het schoot me ineens
weer te binnen. We kwamen langs een erf en kregen dit
mee:
Jongen van een jaar of twintig zit op de trekker, zijn
vader staat er schuin achter en roept aanwijzingen,
waarop de jongen de trekker start.
Vader roept harder iets onverstaanbaars, zoon rijdt
achteruit.
Vader schreeuwt weer iets en nu heel hard vanwege het
lawaai van de motor, waarna zoon een flinke dot
gas geeft. Onduidelijk geschreeuw van pa, luid
gekraak, stilte....., een paar tellen maar, dan vloekt
vader en buldert: 'Ik zegge toch HOOO!!!'
Heerlijk om zoiets te
horen en er niks mee te maken te hebben. We zeggen het
wel eens, als er iets mis is gegaan hier..
9 januari.
Een week of vijf geleden bracht Jachman een
bak violen mee. Ze waren niet heel mooi meer, maar het
waren de laatsten, zei de verkoper. Ze kwamen ook niet
weer, want met vorst enzo, daar konden ze niet tegen.
Jachman plantte ze in een bak die hij pal voor het raam
zette. Ze doen het goed, kwamen na de 7 graden vorst
gewoon weer overeind en hadden alleen wat te lijden van
een liefhebber van violen die er een paar bloemen
afsnoepte en geen steeltjes lustte.
Een week erna kwam ik bij diezelfde winkel. Rekken vol
met bakken van diezelfde violen. Verkoper: 'Ja het is nu
echt de tijd ervoor, he, u kunt er tot diep in het
voorjaar plezier van hebben.'
Ze staan prachtig, maar ik erger me aan die praatjes.

8 januari. Jaren geleden was dé sensatie onder vogelaars
een trap die gesignaleerd was in de laaggelegen
weilanden dichtbij de grens met Duitsland. Hele drommen
mensen kwamen met verrekijkers en fotoapparatuur
proberen een glimp van het dier op te vangen. Wij dus
ook op de fiets erheen. Zagen héél ver weg een vogel die
net zo goed een reiger als een kalkoen kon zijn.
Vanmorgen hoorde ik van een vriendin die daar in de
buurt woont ook een mooi verhaal. Weer een grote drukte
op de weg, auto's, fietsers, zelfs een oude ladderwagen,
sensatie. Haar man erheen. Op de bult (de vènebulten)
stond alles met verrekijkers naar iets ergens hoog boven
de weilanden te kijken. Ook twee mensen die op de
uitgeschoven ladderwagen stonden. Het bleek om een
zeldzame grote vogel te gaan die daar vloog.
Na nog eens goed kijken, riep één van die hoge
waarnemers: 'Het lijkt wel een vlieger!!'
Een ander beneden: 'Een vlieger? Dan is het die jongen
van ........' En hij noemde de naam van mijn vriendin.
Haar man hoorde dat en ging maar gauw naar huis.
Zoonlief bouwt vliegers, grote vogels, laat die op in de
wei, bindt het touw aan een paal en gaat dan op een
afstandje ernaar staan kijken. Had geen idee van de
veroorzaakte opwinding.
7 januari.
We beginnen aan ons achtste jaar wandelen 's
morgens vroeg. Vanmorgen waren we zó vroeg, beter gezegd
was het nog zo donker, dat we de kraaien uit de
slaapbomen in de uiterste noordhoek van het Hilgelo
zagen wegvliegen.
Het leukste onderweg was een hond met een halsband met
een rood knipperlichtje. Schitterend! Een zwarte hond in
het donker is anders ook niet te zien.
Het vervelendste wat we zagen, was het waterpompen uit
de beek met een tankwagen. Dat beetje water is geen
ramp, maar wel de verstoring van het leven in de beek.
Ik heb nu eindelijk contact met het waterschap erover.
Alleen ligt hun interesse bij de hoeveelheid water die
in een uur afgetapt wordt en mijn interesse in de
beekfauna.

Zondag 6 januari. Jullie hebben de kalenders van 2007
toch niet weggegooid? Die zijn weer opnieuw te
gebruiken, hoor, en dat is goed voor het milieu. Bewaar
ze tot 2018 en je hoeft dan alleen maar een stikkertje
over 07 te plakken. Zelf bedacht deze tip, goed he?
Vanaf nu begint het 's morgens iets vroeger licht te
worden, 's avonds scheelt het alweer een kwartier. 't Is
net of de vogels vandaag de lente in de kop hebben, er
wordt al flink gefloten, vooral door mezen en
boomklevers. We zagen ook de eerste witte knopjes in de
sneeuwklokjes, de bladeren van crocussen en narcissen
-en de prachtig groene frisse uitlopers en opslag van
urtica dioica en urtica urens. Dat wordt flink spuiten
over een paar maanden.
5 januari.
Van de week in een natuurrubriek gelezen dat
ook in de winter roodborstjes enorm agressief zijn.
Hebben ze een voederplaats 'veroverd' dan wordt elke
andere roodborst van die plek verjaagd en als het tot
een gevecht komt waarbij de zwakkere op z'n rug ligt,
wordt die vermoord. Ze schijnen zo fel gebeten te zijn
op concurrenten dat ze zelfs een oranje bolletje wol
aanvallen en vermoorden.
Vanmorgen zat 'onze' roodborst welgedaan op zijn
uitkijkpost in de esdoorn, toen er een tweede roodborst
aankwam en nog geen meter van hem vandaan op de
voedertafel ging zitten eten. Hij keek ernaar, maar
ondernam geen actie. Ook niet toen nummer drie
aanschoof. Twee en drie deden elkaar ook niets. Dit
gedrag is dus volkomen anders dan wat 'normaal' des
roodborsts is. Ligt het aan de vredelievende sfeer hier?
Jachman had het vandaag ook al over Franciscus! 't Moet
niet erger worden!
4 januari. Voor het kamerraam staat buiten een mand met
drie potten Helleborus niger, op zijn Hollands
kerstroos. Vanmorgen bij het nakijken van een paar
gegevens in de stokoude Herwig - nog van voor de oorlog,
ja ja - las ik de correcte klemtoon. Ik zei altijd net
als helleveeg helleborus, helemaal fout! moet zijn
helléborus. Klinkt inderdaad wetenschappelijker.
Nog nooit had ik ze in de tuin, want op droge zandgrond
doen ze het niet. Als je geen mooi humusrijk plekje, een
beetje vochtig, in de halfschaduw, liefst op het westen,
hebt, begin er dan maar niet aan.
Ze staan nu kaal in die mand, maar sterk dat ze zijn! Al
twee keer hingen ze stijf bevroren, bloemen en bladeren,
over de rand van de mand. Ja, zonde, die kun je wel
weggooien, dacht ik. Nee dus, ze richtten zich toen het
ging dooien weer prachtig op en bloeiden gewoon door.
Afgelopen week ging het weer zo. Echt een wonder!

3 januari. Als er zo'n ijskoude oostenwind staat
als vanmorgen, dan zeggen we nog wel eens tegen elkaar
vanachter onze sjaals: Poeh Poeh! Gezinstaal, door jaren
gebruik superkort geworden. Heel lang geleden, 30 jaar
of zo, kwam er een artsengezin op een prachtig huis
buiten het dorp wonen, midden tussen de boerderijen.
Jachman sprak op een mooie zomerdag één van die boeren
en die zei: 'Dat lik noo wal heel mooi allemaole, maor
at 't kold wordt van den winter, dan zal dat mevröwken
nog wal is zegg'n: Poeh Poeh!'
Dat poehpoeh sprak hij met een hoog overslaand
vrouwenstemmetje uit.
Op 29 december werd er de hele dag al
met vuurwerk en carbidbussen geknald. Op die dag vlogen
veel kraanvogels over, de wind was oost. Het gedrag van
de vogelgroepen was verschillend. De route gaat meestal
van noordoost naar zuidwest langs de westkant van
Winterswijk.
Groepen die hoog vlogen, namen die route.
Groepen die lager zaten, aarzelden. Vlogen een beetje
rommelig, maar kozen toch in drie van de vijf gevallen
de bekende route. De andere vlogen met een grote
zwenking van de westkant, waar ze dan al bijna waren,
weer noordwaarts en dan via de oostroute om het dorp
heen. De V bleef dan behoorlijk intact.
Ik zag echter één grote groep die ook schrok, omdraaide
en weer naar het noordoosten terugvloog, maar niet
allemaal samen met een wijde bocht, nee, elke vogel
draaide apart een zo klein mogelijk rondje. In de toen
misvormde V leken ze chaotisch door elkaar terug te
vliegen. Hoe het verder ging, kon ik niet meer zien, ze
zaten achter het bos.
Ik vertelde het Jachman en die legde uit, dat tijdens
formatievliegen in vliegtuigen juist dat zo kort
mogelijk omkeren een grote moeilijkheid geeft, want hoe
voorkom je botsingen. Bovendien zou de buitenste
van de formatie
bij het draaien van een korte bocht wel twee keer zo hard moeten
vliegen als de binnenste en dat kan natuurlijk niet. De
oplossing is dan om door een gevaarlijke manoeuvre
van plaats te wisselen tijdens het terugdraaien. Dat
deden die kraanvogels kennelijk ook. Toch knap!
2 januari. 5º
vorst vannacht. Het is nog windstil als we gaan lopen. Het
Hilgelo ligt voor een groot deel dicht. Wat lijkt de
overkant dichtbij vandaag! Gisteren stonden we aan de
oever en konden geen 20 meter ver zien, het Hilgelo liep
door tot Engeland..... minstens! Nu kunnen we in een
paar stappen naar de overkant, lijkt wel.
We zetten voor de vogels nooit water neer, zo dicht bij
de beek. Jaren geleden waarschuwde een vogelliefhebber
me tegen water neerzetten, want de vogels zouden erin
kunnen gaan baden en dan bevriezen. Dat heb ik altijd
vreemd gevonden, want bij de beek zien we nooit vogels
baden als het vriest. Net of ze weten dat het niet
gezond voor ze is. Watervogels hebben veel vet in hun
veren, die kunnen er wel tegen. Een lekkere verrotte
appel zorgt ook voor vocht.
De hele dag een strakblauwe lucht, geen wolkje. Bij
zonsondergang een paar rose poederdonsjes.
1 januari.
Voor iedereen een gezond en
gelukkig 2008 gewenst!
We hadden een heel vreemde jaarwisseling door de dikke
mist. Er werd de hele dag al behoorlijk geknald, maar om
12 uur massaal. Het klonk veel harder en dichterbij dan
andere jaren, maar er was niets te zien dan een ver
onweersachtig lichtschijnsel tegen de gebroken
bewolking. Ik ben benieuwd hoe het zicht vanuit een
flatgebouw is geweest.
Net beleefden we alweer een spannend moment vanachter
het raam.
Spelers, een waterhoen en een buizerd.
Hoen klautert uit de beek en staat een beetje aarzelend
op het gras rond te kijken. Voor hem is het vreemd, voor
ons ook, we zien hem bijna nooit in de tuin. Hij loopt
heel langzaam richting voedertafel, maar achter langs de
rodo zodat ik hem niet meer kan zien. Op dat moment
vliegt een buizerd uit een boom recht naar beneden, ook
achter de rodo: Gekrijs!! Hoen rent aan de voorkant
onder de rodo vandaan, vliegrent over het stukje gras
tot onder de jasmijn bij de beek en blijft daar luid
piepkakelend zitten.
De buizerd is op het dak gevlogen, scheert dan laag over
de jasmijn en zeilt het bos in. Hoen blijft een tijdje
krampachtig piepend zitten en gaat dan piepend het water
in: wie wil van miene piene heuren?