15 oktober. Weer zo'n schitterende ochtend. De duiventrek is aan de gang. Gisteren zagen we in 20 minuten tijd (13.10) één stroom van duiven overtrekken. Duizenden. Vanmorgen om half acht kwamen er ook al weer groepjes over. Ook 11 kraanvogels die duidelijk net opgestegen waren, ze vlogen laag en nog niet in lijn. Toen we gisteren ons zondagse 'landkieken' rondje liepen, trapte ik bijna op deze zonnende egel. Dichtbij is een zandig plekje, dus misschien stoorden we hem bij een zandbad tegen de parasieten.
    

Zondag 14 oktober. Het is een betoverend mooie ochtend met een zachtrose lichtschijn over alles heen. Eén visser staat bij het meer, verder hebben we geen mens gezien. Op de camping staan op 10 meter van dit sprookjesachtige meer twee campers van zeker een ton, de schermen voor de ramen potdicht. Armoe.
Weer thuis zien we dat de zon al op de wei schijnt. Wolken mist drijven heen en weer. Dauwdruppels schitteren in het licht. Om een lage fotostand te hebben, gooi ik een kussen op het kletsnatte gras en ga er met mijn knieën opliggen. Toestel voor me op het kussen, ik probeer door de lens te kijken. Zie je het voor je? Jachman wel, die ziet mijn hoge achterwerk vanuit de kamer, komt naar buiten en zegt: 'Het tweede gebed na het suikerfeest!'           En eigenlijk voelt het voor mij ook als een gebed.

    

13 oktober. Geen wolkje de hele dag, alleen even tussen de middag boven de IJssel. Luchttemperatuur 17 graden, maar in de zon was het boven de 20 gr. Thee gedronken in de zitkuil, foto's van kleine beestjes gemaakt. Oorwurm die iets te doen had in een opgerold blad. Kever en bij.
          Later de border en de droge sloot uitgemest. Buit: een zak vuile luiers, 5 bierblikjes, 3 cigarettendoosjes, een bende vieze papiertjes, fritesbakjes, een halfvolle pot tomatenpuree, electriteitafval, stoppen, rare wieltjes, een grote broodrooster, enz,  wat zijn we een beschaafd volk.

12 oktober. Jachman was drie dagen druk met de beukenhaag achter de wei. Toppen. Takken invlechten. Snoeien. Ik besloop hem en maakte onverwacht een foto.
  Later ging hij lekker in de kruiwagen zitten uitrusten. Toen ik weer een foto  maakte, hield hij zijn hand op: one dollar, madam!

Vanmorgen was het zo donker dat de spreeuwen een kwartier later uit het riet opvlogen dan gisteren. Nu precies 8 uur. De sperwer (of havik?) gaf het wachten maar op, vloog nog wel kalm een rondje over het riet, maar ging al gauw weer op zijn post zitten in de eik. De eerste foto is van gisteren, zwaar bewogen, de andere zijn van vanmorgen.
         

11 oktober. We waren gisteren vroeg op en Jachman zag deze ballon aan komen fahren (het was een Duitse) om vijf voor half acht. Hij kwam recht over ons huis. Onder de ballon zie je een lichtje. Dat knipperde aan en uit. Ik nam 6 foto's en maar op twee zie je het lampje. Het hangt wel 10 meter, schatten we, onder de mand van de heliumballon.
    

Als de zon 's middags fel op de schoppe schijnt, komer er honderden lieveheersbeestjes op de zuidkant zitten. Er zijn zwarte en oranje soorten. Met kleine stippen, een paar of veel ( oranje soorten) en grote stippen (de zwarte soort).   Op de foto van de zwarte zie je op het schild de bomen weerspiegeld in de zon.
    

10 oktober. Ik zit te lezen vlak voor het grote raam en zie vanuit mijn ooghoek dichtbij iets bewegen. Daar rent een beestje voorbij dat er zo uitziet: formaat rat, zo'n 12 à 15 cm zonder de staart, met een staart als een dikke pluim iets korter dan het lijfje, kleur van het dier heel opvallend, een grijsbruine ondergrond met daarop in de hele lengte zwarte strepen als bij een jong wild zwijntje en 2 iets lichtere aan de zijkanten. Een tamelijk spits kopje maar niet als dat van een rat.
Wat is dat voor een dier en wat wil het? Naast het raam hangen nog een paar trossen halfvergane druiven en op de grond eronder liggen ze ook. Verder staat daar in de buurt een grote hazelaar, waar de eekhoorns bijna alles al uit weggesleept en overal verstopt hebben. Wil hij daarheen? Als ik beweeg om beter te kijken, rent hij terug. Ik wacht een uur met de camera in de aanslag. Voor nop.
In de dierengids kijk ik bij eekhoors, vanwege de staart. Ik vind geen foto, wel een tekening. Het is onmiskenbaar een boeroendoek of aziatische/ siberische grondeekhoorn, Eutamias Sibericus. De beschrijving klopt precies. Bij Wikipedia vind ik een foto en meer informatie. De soort trekt langzaam westwaarts vanuit Azië, maar in de jaren '70 is hij ook in Brabant ontsnapt bij een handelaar of particulier. Hij wordt als kijkhuisdier gehouden, omdat het een levendig dagdier is. Hij eet graag fruit en noten.

9 oktober. Nog even over gisteren. De mist was aanvankelijk zo dicht, dat we alleen dingen hoorden, in plaats van te zien. In het bos zelfs was het mistig. Ik maakte later deze haiku:            

duif schrikt op uit boom
eikelregen en druppels
mist klinkt in mijn oor

Toen Jachman  de auto waste en de motorkap opendeed, vond hij een muizenbergplaats van hazelnoten. Ze waren al leeggesnoept. Die muizen kenden het rijmpje niet dat wij vroeger leerden:
Laat niet als dank voor 't aangenaam verpozen,
de eigenaar van't bos de schillen en de dozen.

                           

8 oktober. Een verre brand? een rookgordijn? De optrekkende mist gaf ons dat idee. We zagen een paar plekjes bevroren gras.

Onder een loszittend stukje schors van de, bijna twee jaar geleden al weer, afgebroken eiketak zaten al deze beestjes. Vriend of vijand? Pissebedden en jonge duizendpootjes? Pissebedden zijn kleine kreeftjes. De moeders zorgen heel goed voor hun broed, sjouwen de eieren onder hun buik geplakt met zich mee.
Enig jaar wemelde het in de hal van de pissebedden. Ze kropen in en uit de spleten die tussen de kannescheure (vloerstenen) zitten, die zo in het zand gelegd zijn. De veroorzakers van die uitbarsting waren wijzelf. Potplanten die de hele zomer buiten in de grond hadden gestaan, hadden we zonder quarantaine in de herfst weer binnen neergezet. Ik heb een paar dagen met stoffer en blik geveegd en de oogst buiten gezet. De rest zal wel van honger omgekomen zijn. Na een week was de plaag over.
           

zondag 7 oktober.   Paardekastanje. Een boom waar je niks mee kunt, nutteloos. Niet geschikt voor timmerhout vanwege het werken van het hout en de draaiing in de stam. Toch keek mijn vader (van 1902) elk jaar uit naar de eerste kastanjes. Niet voor varkensvoer of zo,  maar om er een paar in z'n broekzak te dragen. Dat hielp tegen de reumatiek. Ze lagen 's avonds naast de manchetknopen, het horloge, de portefeuille, de sleutelbos, de portemonnaie en het boordeknoopje op het slaapkamertafeltje. De volgende dag gingen ze in de broekzak, vier stuks, twee aan elke kant. Wij, de kinderen, lachten erom, bijgeloof, kom nou, flauwekul allemaal, haha!
Wat heb ik zelf een jaar geleden gekocht toen ik pijn in mijn handen kreeg? Twee balletjes met een muziekje erin, die ik tussen mijn vingers doordraai, linksom, rechtsom, linkerhand, rechterhand, een paar keer per dag, om de gewrichten soepel te houden. 't Kan verkeren.

6 oktober. Gisteren om een uur of 11 zag Jachman 2 V's kraanvogels overtrekken. De mist was opgetrokken en tussen de wolken door scheen de zon. Het zijn de eerste van dit najaar. Het was zulk mooi weer dat we na de middag een tijd in de zon konden zitten. Achterover leunend in het zonnetje keek ik naar de wolken. Buizerds! Ze zweefden met z'n twaalven onder een wolk om op de thermiek hoger te cirkelen en dan over te steken naar een zuidelijker wolk, net als zweefvliegers. Daar kwam weer een nieuwe groep aan, wel 25, en nog een groep, zeker 30! Ik heb altijd mijn camera in de buurt en maakte foto's. De buizerds klommen tot in de wolken. Ik dacht, dat ik niets op de foto zou krijgen, heb niet zo'n grote zoomlens. Toen ik de opnamen op de pc had gezet kon ik erop inzoomen. Waar ik er 30 geteld had, bleken er minstens 60 te zijn! Ongelooflijk. Ik kan hier alleen gecomprimeerde foto's laten zien en dat wordt een teleurstelling. Ik heb het doorgegeven aan de Buiten-site van de krant.

5 oktober. Gisteren ging de maïs er echt af. We kunnen nu de buren en de molen weer zien. Dat maaien gaat zo efficiënt! Versnipperde maïs wordt via een hoge pijp in de mee ernaast rijdende silagewagen gespoten. Rijdt de s-wagen verder van de maaier af omdat er paaltjes staan bv, dan kan de buis vanuit de cabine meer horizontaal gezet worden. Zes rijen maïs gaan er in een keer af.
Jachman zat ook niet stil, die is al dagen bezig een loodzware lading klimplanten van het dak van de schoppe te halen, trekken, zagen, knippen. Een klein stuk hydrangea petiolaris mag blijven staan, anders heeft hij volgens jaar niks te doen.

              

4 oktober. Door de vele regen staat de beek weer behoorlijk hoog. Zo hoog zelfs dat het water weer wit is. In Duitsland noemen ze de Ratumse beek de kalkbeake, officieel Kalkbach. Tussen hier en Münster ligt een ondergronds 'bekken' waar water zich verzamelt dat door kalkafzettingen stroomt.  Vandaar de melkachtige kleur bij hoog water.
       Deze muis heeft een probleem en ik ook. Ik zag dat hij opgeschrikt werd door een struinende eekhoorn, met een sprong in de kamperfoelie klom en vandaar via het randje van het voorzetraam naar binnen wilde. Hij rende eerst heen en weer langs het raam, maar probeerde later systematisch of hij naar binnen kon. Ik kon wel 5 foto's maken. Door de twee ruiten heen niet zo heel duidelijk. Meer poetsen, Leidje! Maar dat is niet mijn probleem. Ik vind dit een schitterend gezicht, zo'n muisje dat op 50 cm van je af bezig is naar binnen te willen. Maar ik wil geen muizen binnen, niet op zolder, niet in de schuur, nergens. Ik zet binnen vallen. Ik vang binnen muizen, nu al sinds begin september 22 stuks. Ze houden van rookspek en ik van stilte 's nachts en ik verafschuw muizenlucht.

3 oktober. Precies op de minuut af begon net als vorig jaar op 3 oktober de maïsoogst op het land hiertegenover. In het donker reed de grote machine met alle lichten aan de Bonninkweg op. Ik ging me gauw aankleden om betere foto's te gaan maken dan vorig jaar. Jachman komt ook kijken en roept naar mij in de badkamer: Ze halen de maïs uit de beek!
Ik ben nog niet goed wakker en vraag verschrikt of ze de oevers aan het maaien zijn. Nee de tankwagen pompt weer water op! Doet ie vaak. Niks maïsoogst dus.

Vanmorgen staan in de Gelderlander de rouwadvertenties voor de twee vrouwen die zondag zijn verongelukt op de Berkel. Ze werkten bij het Kruidvat in Winterswijk.

Zondagmiddag waren Jachman en ik bij een poëziemiddag in Oosterbeek. Van 40 dichters werden daar als aardigheidje oneliners uit hun gedicht achter elkaar gezet, wat soms een komisch effect gaf. Een van de regels kwam uit het gedicht van Henk Sieben, De Lauwerkrans: Het gaat over de Berkel.
'Kanovaarders peddelen welgemoed over de Wolga van de Achterhoek.'
Daar werd dus om gelachen! We wisten toen nog niets van het ongeluk. Later las ik het hele gedicht en was geschokt door de regels die volgen:
'Het wrede monster lijkt getemd
Maar een slang blijft listig loeren op een juist moment.' 

2 oktober. Nogmaals muizen en mollen, plus steenmarter. Pratend over verschillende dieren waar we niet van houden als ze in huis komen, of in het gras diepe sleuven trekken, kwamen we op de steenmarter. Een prachtig dier dat beschermd is, maar ongelooflijk veel schade berokkent aan huizen en auto's. Ik had de website bekeken van steenmarterkenner Han Brinckate uit Delden. Hij schrijft dat een territorium, nadat het om welke reden dan ook verlaten is, weer ingenomen wordt door een andere steenmarter, die daarbij afgaat op de verzwakte reuksporen van zijn voorganger.
Zou dat bij mollen ook zo zijn? Jachman ving er de afgelopen weken 20, maar de aanvoer gaat na twee dagen rust gewoon door. Mijn muizenstand staat op 19. Maken die ook gewoon gebruik van de reuksporen van de anderen? Ze komen steeds op dezelfde plekken, dus het zou heel goed kunnen.
Jachman: 'Ja, ze maken duidelijk gebruik van de infrastructuur die al aanwezig is.' Mooi. Lijkt minder vervelend.

1 oktober. Vanmorgen werden de caravanbelemmerende takken gesnoeid langs de Bonninkweg. Dat gaat niet zo kinderachtig, zes mensen, 1 wagen met grijper, 1 wagen voor het opladen en veel indrukwekkend gereedschap op staken en met een motor. Als ik dat vergelijk met het 'buttenwark' van Jachman!
    

Net tijdens het koffiedrinken zagen we de bunzing weer. We konden hem rustig bekijken want hij had geen haast. Hij kwam uit de struiken achter de appelboom en stak heel kalm en prachtig golvend het gras over naar de hoek van de schoppe, bleef rustig even rondkijken en verdween toen om de hoek richting... vijver? houtstapel?