29 februari
Doet ie 't of doet ie 't niet? Yes! Niels heeft hem keurig in orde gemaakt. Het was even zoeken, want hij zit in een andere map, maar als je dit leest heb ik hem gevonden, de website dus, en werkt hij ook nog eens.
Morgen is het weer gewoon.

28 februari
PC is vandaag en morgen in revisie.

27 februari
Voor de eerste keer wakker geworden door het schelle fluiten van een zanglijster en dat markeert voor mij het begin van de lente. Het was dus vanmorgen om 12 minuten voor zeven lente. Het moment wordt zoals altijd in de agenda genoteerd. De datum ligt hier tussen 25 en 28 februari. Meestal de 27e. De eerste nachtegaal noteer ik ook altijd.   

In de eerste week van januari is &J jarig en in de tweede helft van oktober J. Ze hebben uit praktische overwegingen (familie en kennissen ver weg, donkere avonden) besloten om de twee verjaardagen op een bedachte vaste dag te zetten waarop het al langer licht is 's avonds. De eerste zondag na het ingaan van de zomertijd daarvoor nemen was een heel slimme oplossing. Ze kwamen vragen of ik zin had om... ja, dat had ik! Bij port en een 'appeltje' praatten we nog een uurtje.
Zaterdag is de toneeluitvoering waarin &J een hoofdrol speelt. Ik ben heel benieuwd hoe het zal gaan.    

Zondag 26 februari
Al een paar weken was ik niet achter het Hilgelo geweest en had dus ook de nieuwe aanplant niet gezien. Er was hard gewerkt, er waren palen in de grond geslagen, boompjes gepoot, paden bijgewerkt, dus ik dacht meteen hoe zou het 'mijn' smeerwortel zijn vergaan bij al die opknapwerkzaamheden. Goed, gelukkig. De plek bleek redelijk gespaard.

Mooie dagen gehad met Carla en Wolfgang. Feestje.

Geen feestje is de ravage in het Bönnink. Veel dikke beuken zijn geveld door de houthakkers van Natuurmonumenten. Op hun site staat een roerende tekst over hoe mooi het daar is. Het is heel naar om het nu te zien. Ik kan er nog steeds geen foto van maken, zo erg vind ik de aanblik van de enorme stobben die achtergebleven zijn en er gezond uitzien. Er is met zo groot materieel tussen de bomen doorgereden, dat er van de hieronder beschreven plantjes dalkruid, witte klaverzuring en paddestoelen, o nee, paddenstoelen (!) niet veel overgebleven kan zijn. Langs de beek staan nog beuken overeind, maar de dood is al begonnen, ze hebben al een flinke zaagsnede rondom de stam net boven de grond.

De tekst op de site van Natuurmonumenten:

'Typisch Achterhoeks, zo kun je Bönnink noemen.
Een nostalgische boerderij met bijgebouwen, percelen grasland met houtwallen en loofbossen, een oude boomgaard en bouwland. Er groeien bijzondere planten zoals margriet en tormentil. Op de akker verbouwt Natuurmonumenten graangewassen. Tussen het graan groeien korenbloemen. Langs de bospaden groeien dalkruid en witte klaverzuring en in het najaar veel paddestoelen.

Kronkelend beekje
Om de natuur gezond en vitaal te houden verricht Natuurmonumenten noodzakelijk werk. Zo is de bospoel vergroot om de groene en bruine kikker meer leefruimte te geven. Ook is in samenwerking met het waterschap de oorspronkelijke loop van de Ratumse Beek hersteld. De Ratumse Beek verbindt Bönnink met het aangrenzende Dottinkrade.
(Wij zeggen Döttinkröö)

De natuur herstelt zich
In de twintigste eeuw is de beek op een aantal plaatsen rechtgetrokken om water versneld af te voeren. Dat was gunstig voor de landbouw, maar slecht voor de natuur. Het vochtige beekdal droogde uit en bijzondere planten verdwenen. Nu de beek weer rustig door het landschap kabbelt, herstelt de natuur zich.'

Ik hoop, dat deze slachting op gezonde bomen niet uit gewin is, maar dat het noodzakelijk is om er zoveel bomen tussenuit te kappen om de overblijvende bomen meer kans te geven om ook zo oud te worden. Laten we het hopen, maar ik vrees dat het gewin meespeelt in deze barre blekertijden.

25 februari
Als ik voer strooi voor de vogels, fluit ik altijd even en gooi de deur hard achter me dicht. Wie in de buurt woont en zaad lust, is dan op de hoogte. Gisteren dachten die vast: hè, hè, dat werd tijd, eindelijk ons voer, 't is al kwart voor tien! wat heeft dat mens de hele morgen uitgevoerd dat ons eten zo laat komt. nou, ik ga toch maar even kijken, anders is het zo sneu voor haar!
Beste vogels, dat mens was al naar het dorp, heeft zaad voor jullie gekocht, een paar vetbollen en toch nog maar een keer pinda's.
Een van de eersten die komt kijken of dat mens dat altijd aan de walnoten zit al opgehoepeld is, is de eekhoorn. 

Ik weet nu ook waar de vetbollen en de lange broodkorsten heen gesleept zijn, die ik in de mand gelegd had voor de bodem-eters. Het dak op!
Zie hem eens zitten met een pracht korst volkorenbrood van bakker Sellink! Vetbollen hebben een netje en dat haal ik er al af voor ik de bol in de mand leg. De vinken kunnen er dan gemakkelijker bij en de eekhoorn kan er niet mee gaan slepen. Dat dacht ik tenminste. Nou deze wel, die rolt net zo lang met de bol heen en weer tot er een brok afbreekt en die neemt hij mee naar boven. Het is een heel donker dier en echt slimmer dan de lichtbruine soort.

24 februari
Mooie dag gehad. M&M waren tegen de middag hier, en na de lunch bleven we ongemerkt nog zo lang praten, dat het voor we het wisten vijf uur was. Ik weet nu dat er in ons mooie verenigde Europa enorme drempels, wat zeg ik hoge muren te nemen zijn, als je Nederlander bent, in een eigen huis in Frankrijk woont, en wilt regelen hoe het met je huis en je centen gaat als jij overlijdt. Je Nederlandse testament en alles wat er bij komt kijken is niet goed genoeg voor Frankrijk, en de notarissen in beide landen komen er allebei en samen niet uit.  Klaar ben je.
     Goed nieuws: het bordje met huisnummers dat sinds 31 december het bos in wees, is in de goede stand gemonteerd door de schoonmakers van de gemeente die de bermpaaltjes reinigden van opgespatte wintermodder. Eergisteren reed een lange truck met oplegger zich vast in onze zandweg, want zag het huisnummerbord linksaf wijzen, reed er in, zag toen het bord 'doodlopende weg' en moest weer achteruit zien te komen op de grote weg. Het is daar smal tussen ons hek en de diepe sloot. Het lukte, maar wel met een geïrriteerde opstopping op de grote weg. Zou die chauffeur aan de bel getrokken hebben?
Toch is het herstellen van een fout al binnen twee maanden best snel, eigenlijk, ja toch?
De brugleuning boven de stuw op de Stemerdinkweg gaan herstellen, duurde twee jaar en daar was de situatie levensgevaarlijk.  
Ik denk achteraf, dat die schoonmakers op eigen initiatief gehandeld hebben. Gewoon gezond verstand. 
     Carla en Wolfgang komen dit weekend! 

23 februari
Van het kleine klasje waar ik in zat op de gymn.afd, is er na Jan Knol, Henk Martin en Henri Maas Geesteranus nog iemand overleden, Ad Zwaal, 3 dagen jonger dan ik. Hij werd gereformeerd predikant en overleed 7 juni 2011 in Gieten. Hij was niet echt gezond, had diabetes, meen ik me te herinneren. 

De namen bij deze foto. 
Ben de Hoogh (zie 4 februari) staat links achteraan en naast hem Ad Zwaal, toen nog Adje. Schuin daarvoor Gerrit Jan Roest en schuin achter hem Johan Norg, ik meen uit Dinxperlo. Links vooraan Juul Stein, Juultje, en rechts Wies Ritsema.  Ik vond deze foto op de site van oud winterswijk   hier  met een paar verkeerde namen en volgens mij ook met een verkeerd jaar, want ze zullen wel niet allemaal dat jaar zijn blijven zitten. Ik zat bij deze mensen in de klas, die echt veel groter was. Ik kwam in '49 op school en zat in 51/52 dus in de 3e klas! Heb het rapport nog. De foto is waarschijnlijk van een paar mensen uit de 2e klas in het jaar ervoor, 50/51. Dat geloof ik eerder, want Johan en Wies zaten wel bij de voorbereidingscursus in de tweede, maar gingen in de derde door naar de HBS.
We kregen facultatief in de derde klas Hebreeuws van Ds. Van Rossum, die als oude man, hij was misschien al wel 50!  net een tweeling gekregen had bij zijn veel jongere vrouw. Juul 'trok' met Sinterklaas Van Rossum en had een prachtig gedicht gemaakt over de voor- en nadelen van het celibaat, waar de rest van de klas niks van snapte. Hij legde het later voor ons uit. Groentjes waren we. Ik leerde bij, toen ik dat jaar Jachman leerde kennen!   

22 februari
Het bouwland hiertegenover ligt als een lage bult naast het Hilgelo en de beek. Het bouwland, de beek en 't Hilgelo horen in zekere zin bij elkaar.
Het bouwland is een 'rimpel in het landschap', opgeduwd door het ongeveer tot hier komende landijs in de voorlaatste ijstijd, 150.000 jaar geleden. Toen het ijs zich terugtrok, verdampte en smolt, ontstonden beken en veengebieden. Bij de laatste ijstijd van zo'n 30.000 jaar geleden kwam het ijs niet meer tot hier, Noord-Duitsland was de zuidgrens. De grond droogde in de strook ten zuiden van die 30 meter hoge ijsmuur enorm uit en zand stoof bij de harde wind over de vlaktes, door ondiepten van voormalige beken, en hoopte zich op tegen de rimpels van de vorige ijstijd. Het bouwland hiertegenover is zo'n opgestoven 'zandduin' met een metersdikke laag 'dekzand'. Daaronder zit plaatselijk een laag door gletschers verbrijzelde stenen (keileem) met soms nog enorme rond afgesleten rotsblokken erin. 
Het dooien begon weer, beken liepen vol en nieuwe ontstonden.
Wat heeft het Hilgelo hier mee te maken? Door de ontsluiting van de Achterhoek was er in de jaren '60 veel zand nodig als onderlaag voor wegen en bouwterreinen. Als je het hier voor het opscheppen hebt, ga je het niet elders kopen. Bij de dekzandrug werd begonnen met zandwinning. De wateroppervlakte is nu ongeveer 25 ha en de totale oppervlakte van het gebied 36 ha. Het water is plaatselijk zo'n 15 m diep.
Hoe kom ik nou op dit verhaal!
O, ja, door die reiger. Ik keek uit het raam en zag een enorme vogel op het bouwland staan, precies op de hoogste bolling. Het maakt erg veel verschil of je een reiger in een polderwei ziet staan of zo hoog op een bult. De vogel zelf lijkt veel groter! Hij stak nu ook nog eens af tegen de donkere bomen.
   

21 februari

Als deze foto in het boekje van Ted van Lieshout had gestaan met 57 in de marge, dan was je natuurlijk de sneeuwklokjes gaan tellen: zijn het er precies zoveel? Bij 2 in de marge had je het zeker geweten, twee rasterpalen. Maar bij 3? Ja, zeg het maar, van wat zijn er drie?

Deze foto is gemaakt in Ruurlo, 1949, op de oude tennisbaan van Hotel Avenarius. We sliepen daar met zijn allen omdat Joke Meilink die bij ons in de klas zat jarig was. Haar vader was de schoonzoon van Avenarius, zodoende. We waren vriendinnen op 1 na, het meisje rechts voor, want dat was, meen ik, een nichtje of een buurmeisje van Joke. We zaten in de eerste klas van de mulo in Winterswijk. Het jaar erna mocht ik naar de HBS en kreeg ik andere vriendinnen.
Voor de Winterswijkers: Van li naar re achteraan: Nellie Koen, mijn echte vriendin toen, al van school C, toen we met z'n tweeën heilgymnastiek bij Glas kregen. Ze was de middelste dochter van apotheker Koen. Vorig jaar is ze overleden.
Daarnaast Nelly van Gelder, de jongste dochter van Bas van Gelder, de roemruchte dominee/schrijver.
Daar weer naast de jarige Joke. Op de foto staat geen datum, ik meen dat het in de nazomer was.
Christien Lensink naast haar (wij zeiden toen Stien) zal het wel weten, want rond Kerstmis bellen of schrijven zij en Joke elkaar nog altijd. Met Christien heb ik weer regelmatig contact sinds een paar jaar jaar. Zij woont in Winterswijk.
De meest rechtse is Janny Hallers, ze woonde in Groenlo en kwam met de bus naar Winterswijk. Het was een schoolpleinvriendschap. Zij is al jaren geleden overleden. Ze was getrouwd met Obelink van de enorme kampeerartikelenzaak hier, ze waren in een kamer van hun huis in Aalten begonnen met de verkoop van kampeerstoelen en dat groeide uit tot de grote zaak die nu door hun dochters gerund wordt.  
Vooraan links hurkt Lidy Boonstra. Van haar weet ik niet zo veel, ze had vooral vriendinnen in de Indische buurt, zij ging ook naar de HBS. Het jaar erna werd ze heel mager, was doodziek, maar ze herstelde toen wel. 
In de stippeltjesjurk zit ikzelf. Voluit heet ik Van den Berg. Op m'n site hier heet ik kort Leidje Berg, dat is mijn tweede voornaam plus korte achternaam. Oude Winterswijkers kennen me als Gerda.

20 februari
In het stukje realiteit waarin ik mijn stukje levensvreugde vind, zit wel een stukje maatschappijkritiek dat zich vertaalt in een stukje meegevoel met arme stakkers, een stukje mededogen zeg maar voor mensen die nèt dat stukje levensvreugde missen.
Ik dacht dat 'het stukje' op zijn retour was, maar afgelopen week kon ik bovenstaande stukjes noteren. Het vervelende is, dat ik zulke dingen ga overnemen, je kunt er dus donder op zeggen dat je het stukje hier binnenkort tegenkomt.

   
Ted van Lieshout, 1, is een mooi en instructief boekje om goed te kijken en te tellen. Uitgegeven door het Rijksmuseum. Er staan 25 foto's in van voorwerpen in het museum. Op alle kunstwerken valt iets te tellen, logisch, maar hier weet je niet wat je moet tellen. Het enige stukje houvast is het cijfer in de marge.
Het boekje is geschikt voor kinderen vanaf vier jaar, maar voor ouderen is het ook leuk om te kijken of er nu 14 druiven aan die tros zitten of dat er 14 verschillende bladeren op staan of 14 van nog iets anders. Ja, dat laatste. Al tellend kijk je heel goed naar de afbeelding en daar gaat het natuurlijk om. Achterin het boek staat in het Nederlands en het Engels  informatie over de 25 afgebeelde voorwerpen. 
Ik kocht het bij boekhandel Kramer in de opruiming. Ze hadden een hele stapel ingekocht destijds, helemaal verliefd op dit boekje, maar ze raakten het aan de straatstenen niet kwijt. 

Zondag 19 februari
Twee pannen Moules de Bouchot gemaakt. Dat is zó simpel en zó lekker en zó snel klaar, dat ik het een echt moedergerecht vind. Iedereen lust het hier, dus als ik geen zin heb iets ingewikkelds te maken wat ook lekker is, en er zijn verse mosselen, dan maak ik snel een verrukkelijke maaltijd. Stokbrood erbij of rul donker volkoren, mmmmm!
    De witte puntjes zijn de gepureerde 6 teentjes knoflook. Verder zit er verse rozemarijn en tijm in uit de potten buiten bij de keukendeur.

Iemand zei van de week dat ik zo veel over het verleden schrijf. Het zette me wel aan het denken. Ja, ik schrijf er wel vaak over. Leef ik in het verleden? Nee, en ook niet in de toekomst, ik leef in het nu. 'k Maak niet veel plannen, heb wel een paar noodzakelijke dingen geregeld.  Moet er echter iets gebeuren, iets is bijna versleten en zal echt wel eens vervangen moeten worden, dan bekijk ik op dat moment wel wat het moet worden. Ik ga niet van te voren bedenken, wat als.... 
       Het andere soort van plannen maken, een reis bespreken voor over een paar maanden? Nee, nooit gedaan, mijn hele leven niet, we gingen altijd zonder reserveringen op weg en vonden altijd een slaapplaats. Er zijn overal hotelletjes die in geen enkele gids staan, we konden ook in het hoogseizoen altijd ergens terecht. Vaak bij superrare maar superaardige mensen: Boven een bokserscafé in Noord-Frankrijk, bij een dompteur van tijgers in Exeter, bij twee stokoude dames in een stokoud hotel met een muf luchtje in de Provence, waar we midden in de nacht door het bed zakten, een poot was afgebroken. Als 'k de reisboeken nakijk, kom ik ze weer tegen. We waren ook wel een beetje bijgelovig, je van te voren vastleggen? Dat was de goden verzoeken. Misschien was je tegen die tijd wel ziek of dood.
      In het 'nu' heb ik vaak mazzel, loop precies op het goede moment tegen de goede mensen aan die me kunnen helpen. Misschien moet ik niet op dat fenomeen vertrouwen, maar stiekem doe ik dat wel. En dat verleden? In dagen dat het wat moeilijker gaat - iedereen heeft die wel eens - denk ik graag terug aan aardige en positieve mensen die ik gekend heb, of ik denk aan de mensen die jong stierven. Dat helpt om over een dip heen te komen. Zo werkt dat. Bij mij althans.
     Ik schreef al vaker over tante Anna. Ze reisde veel, bijna altijd naar bedevaartsoorden, Lourdes, Rome, Nevers, Kevelaar, Banneux, enz. en zij besprak juist zo ver mogelijk van te voren een reis, want het ging immers om bedevaartsoorden en dús kon ze van te voren niet doodgaan!
Ze werd dan ook heel oud! 

18 februari
Ik heb 10 potten en flessen, leeggegeten en schoongemaakt, teruggebracht naar Jo. Pruimen, appelmoes en stoofperen zaten er in, alles is schoon op. Zij verlangt er alweer naar om in haar tuin te kunnen werken en ik natuurlijk ook. 't Is een gulle meid, haar bietjes en worteltjes zijn lekkerder dan waar ook.
Ze kan aan dochter Annette vertellen dat de Balinese kelner tegen Riet zei toen ze voor het galadiner binnenkwam in haar lange rode rok met zwart ritsenjasje, rode roos en rode sandaaltjes: 'Miss Hendrika, you look gorgeous'. Niet gek toch! Ik ben het met hem eens, het staat haar fantastisch. Annette maakte drie lange rokken voor haar, omdat ze die nergens kan kopen, ze is heel lang en slank. Aan boord heeft ze vriendschap gesloten met een Zweedse die op 1 centimeter na net zo groot is als zij. Dat verzustert, zegt ze. Vandaag en morgen is ze in Hong Kong.
Het schip is nu weer zichtbaar op Ship Locator, maar in de wateren bij somalisch zeerovergebied was het bijna een week niet te volgen. Rondom was het toen op 10 m. boven de waterlijn in rollen prikkeldraad verpakt, met vlijmscherpe mesjes ipv prikkels. Er waren militairen aan boord en het voordek was afgesloten militair gebied. De zwembaden waren geleegd, want bij agressief manoeuvreren zouden anders de hutten onder water komen te staan. Je hebt zo wel een afwisselende vakantie! 

17 februari
Mijn postcodeloterijprijs is uitgebloeid. De drie hyacinthen hebben het schitterend gedaan, de kamer rook weken naar lente. Nu opnieuw een nog flauwe lentegeur, maar anders, ik denk dat een boer aan het gieren is gegaan, hoewel de grond nog niet helemaal ontdooid is, want zelfs hier zakt het regen- en dooiwater niet weg. Buiten is de ijsvaas geslonken tot een ijsvaasje en kan niet meer rechtop staan, topzwaar.
De drie waterhoentjes hebben domicilie gekozen onder de rododendron. Ja, ik moet me een beetje deftig uitdrukken als ik het over ze heb, want ze zijn niet van de straat en dat laten ze duidelijk merken. Ze dulden me, ik mag langzaam de deur uit komen, ze babylokkend toespreken, maar dan moet ik niet te lang meer treuzelen, ik zie toch dat ze al 10 minuten hebben staan wachten op hun ontbijt! Dat personeel ook van tegenwoordig! Als ik me omdraai vergeten ze alle chic en schieten op het voer af.
Met de eekhoorns heb ik medelijden, ze proberen in de modderige grond te graven naar wat daar volgens hen moet liggen, ze weten het absoluut zeker, ze hebben het er immers zelf ingestopt en volgens eekhoornlogica moet het er dan ook weer uit kunnen komen. Ze vinden het volkomen gerechtvaardigd dat ze zelf noten van anderen opgraven zo gauw die hun kont gekeerd hebben, maar verwachten dat hun eigen noten nog onaangeroerd op ze liggen te wachten.

De wei ligt er vergeeld en doods bij. Je kunt je bijna niet voorstellen dat hij over zes weken weer helemaal groen en fris met het aanmaken van margrieten en zuring bezig is.

16 februari
Vanmorgen heel vroeg stond de maan op een vreemde plaats, heel laag zag ik het licht haast onder de dennen doorschijnen, bijna zuid.  
'Onze' Ton is jarig en voor hij aan het werk moest, kon ik hem nog gelukwensen. Hij was zo met andere dingen bezig, dat hij vanmorgen bij het opstaan niet eens eraan dacht dat hij jarig was!
Gisteren was M jarig en ik was op de lunch uitgenodigd. De laatste jaren zijn we echt 'familie' geworden, hoewel ik maar aangetrouwd ben. M&M zijn nu zes jaar bij elkaar en voor de kleinkinderen van &M is M gewoon Opa. Die van vier belde op om te feliciteren en daar kletst hij dan een eind mee weg, tot die van zes ook wil, en vraagt of ze haar rapport mee mag brengen naar het feest zaterdag, want maandag moet ze het weer inleveren en het is heel mooi, opa. 
De lunch was voortreffelijk als altijd en ik heb een lekker recept voor een salade met appel, crème fraiche en iets uit een flesje gekregen, die verrukkelijk fris smaakt bij zalm.  Na de zalm ging het verder met eigengemaakte kippenbouillon, hazenpeper en vanille-ijs met warme kersen, verrukkelijk! Twee weken geleden was ik ook al bij een lekkerbek die goed kan koken, zulke contacten moet ik erin houden!
Langzamerhand word ik meer gewaar van de ingewikkelde familieverhoudingen. Verhalen worden moeilijker te begrijpen als  'Boebie' Jonge Marcel blijkt te zijn en Ton een schoonzusje is, Willem is ook een vrouw net als Tinus, en de voormalige schoonfamilie is ook familie van andere broers. Met 9 broers en aanhang zijn er ingewikkelde verhalen te ontrafelen. Ik verveel me geen moment daar!
Binnenkort gaan ze weer naar hun huis in Frankrijk, de meegebrachte wijn is bijna op.
 
15 februari
Op deze dag in 1948 overleed Sies, mijn moeder. Toen ik net zo oud werd als zij geworden was, voelde dat als een drempel overgaan.  Ik voelde me toen met mijn 44 jaar nog hartstikke jong, maar als kind zag ik haar op die leeftijd als een oud mens, alle volwassenen waren oud. Ik denk dat dat vooral kwam omdat ze geen 'jonge' dingen deden. Decorum was belangrijk. Gedraag je! Jonge mensen zagen er wat kleding betreft net als hun ouders uit. Volwassenen waren de norm. Nu willen de volwassenen er zo lang mogelijk als een jongere uitzien en ze gedragen zich ook vaak zo.
Geen volwassene liep op straat hard. Ze wandelden in zondagse kleren een eindje op de enige vrije dag, de zondag, en in mijn herinnering was dat bij vriendinnetjes vaak naar het kerkhof. Mijn ouders trokken gelukkig veel naar buiten, fietsten ook met mijn zusje en mij.
1920. De bende van Al Capone, zo noemden we deze foto van mijn vader en zijn vrienden. Hij is de meest linkse, 17jaar! De anderen zullen niet veel ouder zijn geweest. Pakken, hoeden, cigaretten en drie wandelstokken.

  1925. 21 en 22 jaar oud. Drie jaar hiervoor had mijn vader haar een foto van hemzelf gestuurd met Ter Herinnering erop. Van die tijd af gingen ze als verloofden met elkaar om. Pas in 1929 hadden ze genoeg gespaard om te kunnen trouwen.

14 februari
Valentijnsdag. Het zal toch niet waar zijn dat er dit jaar minder jonge mensen verliefd zijn dan in voorgaande jaren? Alarm! Vooral de winkeliers werden ongerust, want waar bleven toch de aspirant kaartenkopers van die voorraad kaarten met harten en rode rozen, lieve teksten en veel puntjes, die ze ingeslagen hadden?
Ik hoop dat de gemakkelijke manier van gekochte kaarten sturen vervangen is door een handgeschreven kaartje of briefje, dat eigenhandig in de brievenbus gedaan is bij de aanbedene of in de schooltas gestopt. Dat is toch veel spannender, want véél gevaarlijker. Stel dat jij bij haar voordeur staat te hannesen en je rivaal komt aanlopen en wil ook daar in diezelfde brievenbus zijn gevoelens kwijt. Wat doe je dan? Knokken is het mooiste, en dan winnen, want misschien staat ze wel achter het gordijn te gluren! Elkaar vuil aankijken is de softe mogelijkheid, want zij kan niet zien wie het eerst wegkijkt. 
Ja, dat is pas Valentijn, daar is dat suffe e-cardje helemaal niks bij! Valentijn staat voor mánnen op veroveringstocht. Niet voor jongetjes die een kaart met een 'muziekje' sturen!  
Meisjes sturen natuurlijk nooit kaarten of briefjes, zij hoeven alleen maar op een bepaalde manier te kijken. Kost ook nog eens niks.

13 februari

Vanmorgen heeft het een beetje gesneeuwd.
Waterhoentjes zijn slimme beesten. Nooit zie je ze hier bij huis, maar nu de beek vooral langs de oever bevroren is, en ook het Hilgelo dicht ligt, gaan ze aan land snaaien. Gisteren waren ze er voor het eerst.
De meeste kans heb je op campings, maar aangezien die nu bijna leeg zijn, kijk je verder. Daar ginds achter dat huis is nog één lullig caravannetje achtergebleven, even proberen of daar wat te vinden is.
Ze komen op de makkelijkste plek van het ijs op de kant en vallen gelijk met hun gat in de boter, ik heb daar net gestrooid voor de kleinere vogeltjes. Wat denken die hoentjes?
Dat lusten wij voor een keertje ook wel, 't is niet zo zacht als wittebrood van de super, maar het is aardig geprobeerd van die mensen, we zullen wat tot ons nemen.
Zo lopen ze ook keurend rond, zonder haast, met even uitrusten onder de rodo en hier of daar een paar hapjes snoepend. Dat mens staat te kijken, we zijn een leuk plaatje voor haar, laten we nog maar een rondje lopen, en dan gaan ze weer het ijs op. Drinken daar een slokje bij de open plek en gaan eens bij de buren kijken. Er moet toch nog érgens op de wereld wittebrood overgebleven zijn?

Toen de kinderen nog jong waren, Marieke was meen ik bijna 14, de tweeling 10, gingen we tijdens een ijsweekend naar Giethoorn om te schaatsen. We waren er bijna alleen. Gisteren waren er tienduizenden! Hoe kun je, schaatsend in zo'n menigte, van het omringende landschap genieten?  Ton vragen.

Riet belde op uit Singapore. Tien minuten vertelde ze over het leven aan boord. Ze zit nu aan tafel met 5 vrienden die ze inmiddels gemaakt heeft, Zweden en Nederlanders, ze kan goed opschieten met de kapitein, heeft geen medehutbewoner gekregen, in ieder geval nog niet tot de volgende 'wisselhaven' Sydney, het is bloedheet bij bijna 100% rel. vochtigheid, ze heeft mooie excursies gemaakt, het is geweldig allemaal! Ik ben blij voor haar, ze heeft eigenlijk haar hele leven naar zo'n wereldreis verlangd.

Zondag 12 februari
Onverwacht kwam Marieke gistermiddag. Eerst liep ze alleen met de honden naar het Hilgelo, maar toen ze terug was, maakte ze mij warm om ook te gaan kijken, er werd volop geschaatst.
Ik had alleen maar gezien dat er dicht bij het strand aan de overkant geschaatst werd, maar nu waren overal mensen, zei ze. De meesten waren al naar huis toen we er waren, de zon was bijna onder. Het ijs leek heel goed! Geen sneeuw erop, dus  er hoefde geen baan geveegd te worden.
 
Het voordeel van de vrieskast schoonmaken is, dat je kersthaashaasjes weervindt, die toen niet gegeten zijn, omdat we naar Duitsland gingen. Bij zuurkool smaken die best!

11 februari

Weet je wat ik aardig vind? dat een eetvriendin van mijn zus me geregeld mailt. Riet is 3,5 maand weg en daar is 1 maand van om. Ze is nu bijna in Singapore. Ze stuurde wel een mail vanuit de vorige haven, maar daar zat niet de aangekondigde bijlage met reisverslag bij. Tot Singapore heeft ze een tweepersoons hut alleen, maar of dat zo blijft? Spannend voor haar. 
Voor de eetvriendin ben ik natuurlijk tweede keus. Ik kan wel een recept mailen, maar dat is nog geen maaltijd, ook niet als ik er een vrolijk verhaal bij vertel.
Samen met anderen eten is in het gesprek heen en weer springen, een beetje plagen, een nieuwtje vertellen, iets grappigs, de kookster prijzen en na de maaltijd overgaan op de diepere levensvragen, het goede gesprek. Of zo. Niks hoeft. Maar als het zo uitkomt...
Het kan ook zijn dat iedereen uitgeteld is en alleen nog even tv wil kijken. Een mislukt Ik Vertrek doet het dan goed. Blij zijn niet in dat Hongaarse gehucht te wonen waarvan de vertrekkers de naam niet eens goed uit kunnen spreken, laat staan dat ze ooit de taal zullen kunnen leren. Lichte Schadenfreude gedijt bij een glas van 't een of 't ander, een kopje koffie of thee, een snoeperijtje. Het leven is goed. Voor óns.
De etentjes van de eetclub verlopen misschien heel anders. Hoewel.. Riet kennend....

10 februari

11 uur 's morgens: De mineurstemming duurt bij mij nooit lang, dat red ik eenvoudig niet! Als ik zie hoe geweldig vrolijk de marktplantjes al 6 weken bloeien in de vensterbank, dan kan ik echt niet depri blijven. Dan denk ik, ha zon en flinke vorst, de inhoud van de vrieskast mag naar buiten om ook eens een luchtje te scheppen. Ik pak alles in een krat en boodschappentassen en zet dat buiten. De föhn helpt bij het ontdooien van de kast en binnen drie kwartier is het ijs gesmolten en zijn de laden schoon. Ik ontdekte nog een appeltaart, die gaat echt niet weer de kast in. Het vlees van de koetjes past nu met gemak in 1 la en nu kan brood, groente, soep/vis en fruit in eigen laden. Wat een goed gevoel heb ik na zo'n snelle aktie! 

8 uur 's morgens: Meer dan 25 jaar heb ik niet aan hem gedacht, maar toen ik gisteren de overlijdensadvertentie las, was dat een schok, net als bij die vorige advertenties. Ik neem de agenda erbij, ja, MAVO 1984, 1b, ik zie hem nog zo in die eerste klas zitten, een klein geestig kereltje, bleek gezicht, donker haar.  Hij was net geboren toen wij hier kwamen wonen. Er zijn al veel jonge mensen overleden die ik in de klas heb gehad, ik herinner me vooral jongens. Ziekte, kanker vooral, ongeluk en zelfdoding. 
Ik heb nog veel foto's uit m'n schoolperiode, zal nakijken of hij ook ergens opstaat. Ik heb zoals gevraagd een witte roos gekocht en die naar zijn zus gebracht, ze zal hem meenemen naar Arnhem waar Marco gecremeerd wordt.

9 februari
Bij de leesgroep is het gedicht van Wislawa Szymborska goed ontvangen. Ik koos van haar 'Afscheid van het uitzicht' omdat me dat raakt. Ze noemt de plekken en wat er op die plekken plaatsvond toen zij er met haar man was en wat er nu waarschijnlijk op die plekken plaatsvindt. Het bos, het meer, het water en de elzen, alles zal er nog zijn, misschien zitten er ook wel twee gelieven op hun boomstronk en omhelst hij haar met een levende arm. Ze heeft er vrede mee dat alles gewoon doorgaat. En dan volgt:

'Met één ding ga ik niet akkoord.
Met mijn terugkeer daar.
Van het voorrecht van de aanwezigheid
doe ik afstand.

Ik heb je net genoeg overleefd,
en niet meer,
om er van verre aan te denken.'

Zo voel ik het ook. Niet meer naar die plaatsen in Frankrijk teruggaan waar zoveel herinneringen liggen. Ik ben bang dat het gemis en het verdriet de 'lichte' herinneringen die ik nu heb, zullen versluieren. Dat heb ik niet bij al die plekjes waar we hier in de buurt vaak wandelden en fietsten. Daar geniet ik, hoewel ik daar ook het gemis voel, maar daar voel ik ook de dankbaarheid om het voorrecht hier te wonen. Ik vond het mooi dat Szymborska dezelfde dingen noemt die ik ook steeds zie als ik hier loop.
Lente, gras, elzen langs de beek, het meer, het water op een inham in de zon, het bos, de omgevallen boomstam, iets jong vogelachtigs in het riet, de golfjes in verschillende gedaanten, de wisselende kleur van het water. In de 41 jaar dat ik hier woon is het een stuk van mezelf geworden.  Dat intense gevoel van eigenheid heb ik niet met de meeste vakantie plekken. Daar hebben we minder geleefd, meer toegekeken. En daar wil ik van een afstand naar blijven kijken, zodat er geen vlekken op het mooie beeld komen.

8 februari
Op 23 januari liet ik een foto zien van een kistje en direct daarna, toen ik de geheime sluiting een paar keer gedemonstreerd had, gaf een scharnier de geest. Gelukkig hebben we een handige Hobbyhuis-man in het dorp en idem-vrouw. Zij was in de zaak en liep gedecideerd met m'n kistje naar een rek met 100 minibakjes vol met minispijkertjes en pinnetjes, trok er een open, pakte een heel dun pinnetje, duwde dat van opzij in de kokertjes van het scharnier, greep uit de achterzak een open Stanleymes, hielp daarmee een beetje na, et voilà, het was klaar. 
Ik nam het kistje mee om het iemand cadeau te geven, maar toen ik het daar demonstreerde, ging het wéér kapot, het pinnetje was eruit gevallen, te dun. Weer terug naar de hobbyzaak. Willy bekeek het met een zorgelijk gezicht, dacht ook dat er geen heel nieuw scharnier aan gemaakt kon worden, de constructie was te speciaal, maar laat het maar hier, dan laat ik het morgen wel aan de timmerman zien. Achteloos in mijn ogen, zette hij het ding een beetje aan de zijkant op de toonbank. 'Kom morgen maar langs.' 'Je past er toch wel goed op?' vroeg ik bezorgd. Hij grijnsde alleen maar.
Gisteren was het klaar, de timmerman had een tikje tegen een iets langer pinnetje gegeven,  nu was het een beetje krom en kon er niet meer uitvallen. Wat kost het? Service van de zaak. Een klein tikje is een te klein gebaar voor Radars Warme Douche, maar mijn waardering en dank tellen misschien voor klein warm kraantje. 

7 februari
Als ik vanuit dorp de zandweg inrij, komt Dionne van 8 eruit en wacht naast haar fiets om over te kunnen steken. Ze zwaait naar me en wappert met een groot stuk papier. Ik kan niet doen of ik het niet zie, zij ziet dat ik het zie en draait de fiets, komt achter me aan. Dit keer is het niet voor school, niet voor de voetbalclub, niet voor de andere voetbalclub, niet voor de muziek, maar voor de gymnastiek.  Ze verkoopt gevvelkeukskes met anijs, en pakjes kaneelbeschuitjes. Ze moeten nog gebakken worden, maar ze wil nu al wel het geld meenemen en de naam plus bestelling op de lijst noteren, het grote papier. De aflevering is half mei, ze wijst aan waar dat staat. De M is goed, maar daarna komt aart.
'Wie bakt al dat lekkers, alle moeders?'
Nee, het wordt in de winkel gekocht. Ik hou niet van gevvelkeukskes, verklap ik. Geen probleem, dan neem ik toch 2 pakjes beschuitjes? Op die beschuitjes ben ik ook niet dol, ik hou meer van dunne Langetjes, maar dat vind ik te verwend klinken, en ik slik het nog net bijtijds in.
'Dan bestel ik een pak koekjes en een pak beschuitjes!'
'Je vindt die koekjes toch niet lekker?'
'Nee, maar misschien geef ik ze dan wel weg.' Dat opent perspectieven. We handelen de administratie af, bespreken de verschillen tussen kwasten en penselen, wat je kunt doen met kunststof kattetongen en rechte kwasten van varkenshaar ( ik kwam net van schilderles), het nut en gebruik van een palet, mijn meester die heel streng is en wel eens zegt dat je het over moet doen (dat is een spannende mededeling, ook Vic zou ervan opkijken) en slaan zo een bruggetje naar haar juffrouw, die surft, wielrent en jogt, en óók zo streng is. Niet aardig en streng, maar alleen maar streng. 
'Moet je wel eens huilen, als ze boos op je is?'
'Een heel klein beetje, maar grote mensen huilen ook wel eens!'
'Ja, dat is zo, soms ben je ook heel boos en ga je daarvan huilen!'
Ze knikt heftig. 'Ja, ik had het niet afgekregen want ik keek achterom en toen smeet ze mijn schrift op de grond en moest ik nablijven om de sommen af te maken. Het duurde heel lang en pappa kwam kijken waar ik bleef, zei dat ik mijn spullen moest pakken en mee naar huis komen.'

Na chocomel en een jodekoek, (en het winterse lakjasje met de pailletten droogpoetsen want er ging een scheut chocomel overheen- de jongens vinden het een mooi jasje, vooral dat glinsteren van de versiering als de zon erop schijnt-) fietst ze weer zwaaiend weg. 's Avonds belt haar vader op: of  Dionne het papier hier heeft laten liggen? Nee, niet binnen, maar ik zal met een zaklamp in de wei kijken, het kan weggewaaid zijn. Hij zal ook met een löchte komen en op de zandweg zoeken. Op de hoek bij de weg komen we elkaar tegen en daar ligt het papier. We zijn allebei opgelucht, weten als volwassenen hoe erg het is als je als kind iets belangrijks van een ander verliest. En het op moet biechten.
Ik heb vannacht heerlijk geslapen!
 
6 februari
 
Twee uur heb ik gisteravond bijna onbeweeglijk zitten kijken naar Juliette Greco bij haar optreden in 't Olympia in 2004. Ze is nu bijna 85 (7 febr.) en ter ere daarvan wijdde Arte de hele avond aan haar. Eerst een documentaire, die ik gemist heb, maar daar aansluitend was er een meer dan 2 uur durend non stop optreden van een onvermoeibare chansonnière. Je ziet een vrouw zonder leeftijd voor je, je vergeet haar leeftijd. Ze zingt veel losser en natuurlijker dan zeg maar in de jaren '60. Toen hield ze krampachtig vast aan haar jeugd. Nu lacht en huilt ze, is verliefd en uitdagend, heeft humor en echt gevoel. Mooi. Je ziet dat vrijere optreden vaker bij oudere actrices en zangeressen. 
    
Ik ben niet naar Erve Kots, ook niet naar de Tricot, maar wel naar buiten geweest en ik heb geschilderd, gemaild, getelefoneerd, gelezen en tv gekeken. Je kunt niet zeggen dat ik niks gedaan heb gisteren.
Bij het gelezene zaten veel gedichten, want ik ben deze week bij de Boekgrrls aan de beurt om een gedicht voor te stellen. De meesten die gedichten lezen, kennen er al veel, dus is het nog flink moeilijk, om een originele en goede, dus interessante, keus te maken. Het is leuk om een (nog) onbekende dichter te nemen en een gedicht dat ik bijzonder vind én dat ik begrijp, dat denk ik dan tenminste, óf een gedicht waar ik helemaal niks van begrijp, maar dat me intrigeert.
Er staat van een onbekende dichter niets of weinig op internet, dus googgelen brengt me niet verder. Ik moet dus op m'n eigen smaak afgaan en dat is best moeilijk. Het voordeel van de Boekgrrls is, dat ze je nooit laten afgaan! Ze zeggen het in ieder geval niet!
Je merkt al dat ik me indek!!
Het ligt echter meer voor de hand om deze week Wislawa Szymborska te kiezen, omdat die Nobelprijswinnares afgelopen week overleden is. Deze week dus geen onbekende dichter. Ik pak de bundel Einde en begin. Bij 'Hemel' ligt een antidiefstalstrookje vastgeklemd. Ik zou hem eens kunnen inpikken!
  Wislawa Szymborska 

zondag 5 februari

Minimum vannacht -12,5.
De Ratumse beek is al over een klein gedeelte dichtgevroren, het water stroomt hier  behoorlijk hard en bevriest niet zo snel. Je ziet een wit streepje door de bomen op de achtergrond. Dat is het retentiebekken.
Jan kwam vragen hoe het hier ging met al die kou. Ik vind het heel aardig dat ze een beetje opletten of er geen domme dingen gebeuren. Toen ik vertelde, dat ik 's nachts een of twee keer de kranen flink liet doorstromen, vond ie dat geweldig! Wat een inzicht!  Nee hoor, niks inzicht, ik heb jarenlang les gehad in die dingen.
Vandaag zijn er twee culturele activiteiten waar ik wel heen wil. De ene is Met dialect op de koffie, de andere is de opening van een tentoonstelling van 12 kunstenaars, met foto's, schilderijen, zeefdrukken e.d. en objecten. Ik dub nog, wandelen en zelf schilderen is ook heel fijn. Niks moet.

4 februari
Het is bij deze kou (vannacht - 13,7) niet overal kommer en kwel in de dierenwereld. Hier in de stijfbevroren wei wordt vrolijk gedarteld. Drie hazen rennen opgewonden achter elkaar aan, zitten elkaar nu eens doodstil te observeren, doen even later net of ze er geen idee van hebben dat er zo'n mooie meid met een concurrent op dertig meter afstand zit, likken aandachtig een beetje zielig pootje want dat moet het allerbelangrijkste lijken wat er nu te doen is, maar als er één in beweging komt, begint onmiddellijk het gedraaf opnieuw.


Van Ben de Hoogh verscheen in 2002 Boerenerfzonde. Op het gymnasium zaten we bij elkaar in de klas, maar waren geen echte vrienden, hij was van nogal christelijke huize en dat klikte niet erg. Hij vertelde toen wel eens dat hij de boekenzaak van zijn oom zou overnemen, Donner in Rotterdam, maar dat is niet doorgegaan, hij ging Rechten studeren en werkte op een ministerie. Later hield hij toezicht op de accountants. 
Waarom ik dat boek Boerenerfzonde koop? Beetje jeugdsentiment denk ik, want de zware titel trekt me absoluut niet, al is die op twee manieren te lezen, boerenerf/zonde, en boeren/erfzonde. Het onderwerp is waarschijnlijk wel interessant. 
Een officier van justitie doet iets wat niet kan, niet mag. Het lijkt op iets wat zijn vader deed in de tweede wereldoorlog.
Ik weet niet of het boek autobiografisch is, of de vader dus gezien kan worden als de vader van de schrijver. Wel is hier algemeen bekend, dat de oude heer ir. B. de Hoogh, die directeur was van de Rijks Landbouwwinterschool, in het Verzet zat, 'goed' was dus. Zijn zoon Ben zal beslist verhalen van en over hem gehoord hebben die hem hebben geïnspireerd tot het schrijven van dit boek.

3 februari
Van Ton kreeg ik een geweldige tip over hoe een oude foto op te diepen uit bijna 6 jaar websitefoto's: gewoon met de zoekfunctie! Die gebruik ik wel, maar alleen om teksten terug te vinden, mails, een boektitel, een brief enz. Dat ik er ook mijn eigen webfoto's mee kan terugvinden, is natuurlijk logisch, maar ik kwam er zelf niet op. 

Van Wim kreeg ik een krantenbericht toegestuurd waarin het kouderecord van Nederland gememoreerd werd.  Op 27 januari 1942 was het in Winterswijk de koudste dag van de 20ste eeuw. Het kwik zakte tot - 27,4 °C. Dit werd gemeten door Jaap Langendijk, die in zijn achtertuin aan de Morgenzonweg een officieel meetstation van het KNMI had. 
Ik ben vaak in die tuin met het witte meetstation en de lange zendmast geweest, want een oom en tante van me woonden tegenover Jaap en ik speelde vaak met mijn neef die een jaar ouder was dan ik en met de even oude Nettie, de dochter van Jaap. In de vierde, vijfde en zesde klas zat ik op school C bij meester Langendijk in de klas.
Hij verongelukte in 2002 op de weg vlak bij zijn huis, 89 jaar oud.
Bedankt voor het toesturen, Wim! Ik hoop wel, dat het record niet gebroken wordt!

Volgens mij heette hij Langendijk en niet Langedijk, zoals in het artikel stond.
   
2 februari
De vorst boetseerde op de tuintafel een glazen vaas uit een vorm van aardewerk. Mooi hè? Wel beetje dom van mij.
 
In Groenlo bij goede kennissen ook gepraat over de tijd dat ik er woonde. Ik wist nog wel veel van mensen en namen, wat ze deden en waar ze woonden, maar nu hoorde ik toch ook weer anekdotes die ik niet kende. Hier eentje voor de lol uit de serie 'zakenreisjes van drie dagen naar Duitsland met zeer interessante excursies overdag met de echtgenotes erbij, en nog interessantere excursies in het nachtleven van Keulen of Düsseldorf, zonder hun vrouwen uiteraard.' 
Op één van die reisjes ging ook Dinxpelo, de meubelmaker mee. Die belandde met een vriend in een nachtclub en ze vonden de show prachtig. Ze dronken nog eens iets en er kwam een aardige meid bij ze zitten die wat vroeg aan Dinx.  Nee, dat kon hij echt niet verstaan, ook de vriend begreep er helemaal niks van.
Ze moest toch haar vraag op de een of andere manier duidelijk maken aan die Hollander, pakte een bierviltje en tekende op de achterkant een bed met een vraagteken. Dinxpelo grinnikte naar zijn vriend: 'Wat een geweldige meid is dat toch, ze ziet gewoon aan me welk beroep ik heb!'  
 
De gastheer had een tafel vol verrukkelijke hapjes gemaakt. Is banketbakker en kok van zijn vak geweest, wat wil je. Ik hoefde thuis niet meer te koken.  Ze wonen net een jaar in een nieuwe bovenwoning. Prachtig kijken ze weg in zuidwestelijke richting, ze hebben een groot balkon en altijd zalm en garnalen, stokbrood en allerlei andere heerlijkheden binnen handbereik: ze wonen boven een supermarkt.

1 februari
De thermometer wijst nu om 8 uur -8,5°C aan, vannacht was het -9,3. Het voordeel van vorst is, dat het vandaag niet stinkt buiten. Uitstel van executie natuurlijk, maar ik hou van februari en vind het fijn dat die eerste dag niet verpest wordt door gierstank.

Bij vriendin gepraat over het feit dat we als kind niets mochten weten van de grotemensenwereld. We hebben dezelfde ervaringen: Voor de eerste keer ongesteld worden en niet weten wat dat is. Wel van vriendinnetjes over bloeden gehoord hebben, maar toen het zover was, er thuis geen uitleg over krijgen. Alleen: Nu ben je groot en hier is verband. En ik moest 'oppassen', dat was ook belangrijk.

Op school ook geen uitleg, wel leerden we van celdeling, eicel en zaadcel, maar dat was les, leren voor de overhoring. Langs welke weg die zaadcel bij de eicel kwam en welke heftige gevoelens daaraan vooraf gingen, werd niet verteld.
In meisjesboeken werd op de laatste bladzijde verliefdheid in 3 regels uitgesproken. Hij zei dat hij haar lief vond, nooit andersom, zij bloosde alleen maar en kon nog net gesmoord uitbrengen 'O, Henk!' 
Slot. 
Jongens kozen, meisjes wachtten af. Dat zou dus later voor mij nog heel spannend worden, zou ik wel gekozen worden! Vrouwen die niet gekozen werden, noemden ze oude vrijsters. Een schrikbeeld.
We praatten hierover n.a.v. Yvonne Kroonenberg, Familieblues.