Ik was bijna 7 jaar en zat in de eerste klas bij juffrouw
Zeilstra, de
dochter van een belangrijk schoolboekjesschrijver en Paedagoog.
Nou, dat pedagoogzijn had ze bepaald niet geërfd!
Ze was
helemaal niet onaardig, maar ze kon de drukte van 36 kindertjes
niet aan. We zaten
in 3 rijen van 6 banken. Van
die 36 kinderen stond er 1 in de hoek achter het grote telraam met
de omklapblokjes en nog 1 op de gang, heel vaak tenminste. Meestal was Hildebrand
de klos.
Hildebrand met zijn rechtomhoogstaande korte haartjes,
zijn gezondrood gezicht en zijn pretoogjes. Er was altijd
wel iets om lol om te hebben. Hij droeg, net als wij
allemaal in dat tweede oorlogsjaar, klompen of houten sandalen,
afhankelijk van weer of seizoen. We werden gedrild om de voeten
stil te houden, niet te wriemelen, niet te kletsen, niet..... we
mochten echt niets, behalve heel precies de bevelen van juffrouw
opvolgen. Hildebrand zat naast mij aan de andere kant van het
looppad.
Leesles. De blikken sigarendoosjes met lettertjes werden
uitgedeeld. Het was een
warme dag, we zullen zeker naar buitenspelen verlangd hebben en
niet naar het zenuwslopende gezoek in die blikjes naar het goede
lettertje.
Het
Leg-lok-bevel galmde door de klas. Zenuwachtig gewroet door
die doos ellendeletters. Je moest het woord neerleggen in het
deksel. Juf kwam kijken. Nee, kind, jij hebt 'kok' gelegd,
opnieuw proberen hoor. Even later: Hildebrand, wat zie ik nu,
het is niet goed hoor, ik zei toch 'lok' en niet 'kok'!
Tweede ronde
na alle verbeteringen. Zo! Hebben jullie het allemaal verbeterd? Dan
kom ik nu kijken. O, jee, Angst, want je had zo een tik te pakken. De rij voor
mij had het goed. Dan: Leidje, wat?! heb je het nu nog niet
goed begrepen? je hebt 'bok' gelegd. Zó moet het! Ze begon wild in het
doosje te graaien naar een 'l'. Die was er niet. Ze beende naar
haar tafel, haalde een andere doos, smeet die op m'n bank,
draaide zich naar Hildebrand en controleerde zijn woord. Het
was
ook niet goed, perongelukexpres. Ook 'bok'. Ze werd stil, kneep
haar ogen een beetje dicht en siste: en nou gauw.. anders....!
Derde
poging. Ik huilde half, friemelde wat rond en legde het nu echt
goed, meer mogelijkheden om het fout te doen waren er vast
niet, -jawel dus.
Toen juf
weer kwam kijken, lag in het deksel: 'dok'. Onmiddellijk nadat ze
het gezien had trok ze me uit de bank en schreeuwde: in de hoek,
jij! Toen
controle bij Hildebrand. Ik hoorde haar gillen, maar durfde niet
óm te kijken: Hoe durf je 'lol'
te leggen ! Ik zal je
leren. Op de gang en nablijven!!
Een paar
dagen later maakte Hildebrand echt per ongeluk een inktvlek in
z'n schrift. Juf stoof op zijn bank af, gooide de jongen die
naast hem zat eruit, ging zelf zitten, pakte een pen en smeet
een paar dikke klodders inkt op het papier, wreef er met beide
handen door en huilde: ik kan ook wel vlekken maken, hoor!!
De deur ging open
en het Hoofd kwam binnen, sloeg zijn arm om haar heen en nam haar mee. We hebben haar nooit
weergezien.
Ze was een lief
mens, maar kon zo'n stel hummels absoluut niet aan. Heel jammer.
Ik herinner me de prachtige kaboutertekeningen op het bord, die
ze als
je jarig was al voor schooltijd maakte, en dat je dan op de hoge stoel mocht staan als de
klas voor je zong, hoe ze me mijn naam leerde schrijven tussen
dubbele lijntjes en me knap vond toen ik het alfabet foutloos kon
opzeggen, zelfs een heel stuk achterstevoren. Ze woonde op
kamers bij ons in de buurt en mijn vriendinnetje en ik haalden
haar wel eens op om samen naar school te lopen. Ze is nooit weer in
het onderwijs teruggekomen.
Ze was 's morgens
meegenomen uit de klas, en die middag speelden mijn
vriendinnetje en ik lekker voor het huis op straat. Haar moeder vroeg of we te laat op school wilden
komen, we moesten wel opschieten! "Nee hoor, we hebben geen school,
want de juffrouw is er niet meer", zeiden we. We moesten
natuurlijk toch gaan. In het steegje bij school keken we om een
hoekje naar onze klas. Er stond een heel dikke meester in het
lokaal! We slopen naar binnen. Hij had ons nog
niet eens gemist, zo rommelig was dat eerste uur voor hem verlopen.